بررسی تاثیر پذیری تزئینات عمارت شمس العماره از معماری اروپا در دوره قاجار

دوران مدرنیته در ایران مصادف با حکومت قاجار می باشد که شرایطی چون امضای قرارداد های ننگین گلستان و ترکمنچای شکست های غم انگیز از روس ها، ارتباط نزدیک با غرب، اشاعه فکر نو، مسافرت دانشجویان به خارج از کشور و انتقال مشاهدات به هموطنان سبب ورود مدرنیته به ایران شد. در زمان ناصر الدین شاه یعنی از نیمه دوم قرن نوزدهم میلادی به سبب سفرهای مکرر شاه و درباریان به اروپا و شیفتگی درباریان در برابر فرهنگ و معماری متجدد غرب، معماری اروپا به عنوان نمادی از تجدد وارد معماری ایران شد. که در درجه اول بیشتر تاثیرات در نما و تزئینات می توان دید و در درجه دوم فرم پلان ها و دگرگون شدند آنها، بود و در مسیر این تحولات مصالح مورد استفاده در این بنا ها نیز کم کم تغییر نمود و در نهایت ورود عناصر و فضاهای جدید مثل افزایش طبقات بنا، چهره معماری ایران را به کلی تغییر داد. که در این دوران به تاثیر از معماری اروپا، عناصری همچون نقوش سرستون های بالای سردر ورودی، سنتوری ، فرم پنجره ، ترکیب های حجمی ساختمان تغییر کرد. که گذشت زمان با میزان تاثیر جریان های نوگرا رابطه مستقیم داشته است. هدف مقاله تاثیر پذیری تزئینات عمارت شمس العماره از معماری اروپا در دوره قاجار می باشد. مقاله در پی این پاسخ است که 1 تزئینات عمارت شمس العماره چگونه تحت تاثیر نفوذ معماری اروپا بوده است؟ برای یافتن پاسخ به این پرسش، تزئینات معماری عمارت شمس العماره به لحاظ تاثیر پذیری از معماری اروپا مورد ارزیابی قرار گرفته است. که از روش تحقیق توصیفی تحلیلی و تفسیری تاریخی استفاده می شود. شواهد نشان می دهند که برخی از تزئینات عمارت شمس العماره مورد تاثیر معماری اروپا بوده است که این تزئینات شامل نقوش فرنگی مانند نقاشی واقع گرا تصویر گیاهان به صورت طبیعی و ساختمان های فرنگی و حجاری با ترسیمات و نقوش واقعی و مجسمه سازی است. این تاثیرات بر معماری ایران در دوران قاجار، ابتدا خود را در ساختمان های سلطنتی و اعیانی، سپس در بناهای عمومی و درانتها در معماری مسکونی نشان داد و توانست معماری بومی کشور را تحت تاثیر خود قرار دهد و تا چند دهه، خط مشی معماری اصیل را تغییر داد و از مسیر صحیح خود منحرف ساخت.

کلیدواژه ها:

کاخ شمس العماره ، معماری اروپا ، دوره قاجار