شاهنامه در ادبیات ترکی عثمانی

شاهنامه، اثر بی بدیل حکیم فردوسی، از شاهکارهای ادبی جهان به شمار می رود و در ادوار مختلف تاریخی مورد توجه شاعران، ادیبان، نویسندگان و پژوهندگان عرصه ادبیات، و نیز در فرهنگ ها و زبان های دیگر ملل، منبع الهام و اثربخشی بوده است. از سرزمین هایی که تاثیر این کتاب سترگ به شکلی گسترده در فرهنگ و ادبیات آن دیده می شود، آسیای صغیر است. تاثیر شاهنامه در این خطه، جز ایران، قابل قیاس با سرزمینی دیگر نیست. شاهنامه های بسیاری به زبان های فارسی و ترکی در این حوزه نگاشته شده و تحت تاثیر شاهنامه، سنت شاهنامه نویسی در دربارهای پادشاهی این دیار رواج یافته و نظیره هایی توسط شاعران ترک عثمانی بر شاهنامه سروده شده است. ترجمه های منظوم و منثور بسیاری نیز از شاهنامه به زبان ترکی صورت گرفته است. شاهنامه بر فرهنگ ترک اثر گذاشت؛ به گونه ای که نمود آن در ادبیات مردمی ترک ها، اسطوره ها، تصاویر نقش بسته از شاهنامه در دربارهای پادشاهان عثمانی و... دیده می شود. همه این عوامل سبب شد تا در این مقاله ابعاد مختلف تاثیر این اثر در زبان و ادب ترکی بررسی شود و بر این اساس، رواج سنت شاهنامه نویسی، ترجمه های شاهنامه، اهمیت شاهنامه در تاریخ نگاری ترکی، عناصر اسطوره ای شاهنامه در ادبیات ترک و تاثیر آن در ادبیات خلق (ادبیات مردمی) مورد بحث قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

Comparative Literature ، Shahnameh ، Turkish literature ، shahnamenivisi ، ادبیات تطبیقی ، فردوسی ، شاهنامه ، ادبیات ترکی عثمانی