ذخیره کربن آلی در مراتع کوهستانی تحت تاثیر شرایط متفاوت مدیریتی مرتع (مطالعه موردی: منطقه خامسان، سنندج)

افزایش و ذخیره کربن آلی در اکوسیستم های مرتعی به عنوان ترسیب کربن شناخته می شود، که یکی از راه حل های اصلی کاهش غلظت دی اکسیدکربن اتمسفری است. هدف این مطالعه ارزیابی ذخیره کربن در سیستم گیاه-خاک در مراتع تحت شرایط متفاوت مدیریتی شامل قرق، چرا، کودپاشی و بذرپاشی است. تعداد ۲۴ نمونه خاک سطحی، ۲۰ نمونه لاشبرگ و زی توده گیاهی (هوایی و زیرزمینی) با استفاده از طرح تصادفی سیستماتیک در شرایط مدیریتی مختلف در زیرحوزه خامسان در بهار ۱۳۹۳ جمع آوری شدند. میزان کربن آلی خاک و بافت گیاهی به ترتیب با استفاده از روش والکی- بلک و احتراق در کوره الکتریکی اندازه گیری شد. نتایج نشان داد شیوه های مدیریتی اثر معنی داری بر روی مقدار کربن آلی زی توده هوایی، زیرزمینی، مقدار لاشبرگ و خاک دارند (۰/۰۰۰۱p≤). میانگین ذخیره کربن آلی خاک به ترتیب۱۱۱/۲تن در هکتار در مدیریت قرق، ۸۵/۵ تن در هکتار در مدیریت چرا، ۱۳۰/۵تن درهکتار در مدیریت کود پاشی و۱۳۹/۴ تن در هکتار در مدیریت بذر پاشی برآورد شد. بیشترین مقدار کربن آلی در زی توده هوایی، زیرزمینی و لاشبرگ به ترتیب در مدیریت های قرق (تفاوت معنی دار با مدیریت های بذرپاشی و چرا)، کود پاشی (تفاوت معنی دار با مدیریت های بذرپاشی، قرق و چرا)، و کودپاشی (تفاوت معنی دار با مدیریت چرا)، مشاهده شد که میانگین مقدار آنها برابر با ۵، ۱ و ۴ کیلوگرم در هکتار بود. به طور کلی بیشترین مقدار کربن آلی در سیستم گیاه-خاک مراتع نیمه استپی خامسان تحت مدیریت های مختلف به ترتیب در خاک، زی توده هوایی، لاشبرگ و ریشه مشاهده شد.

کلیدواژه ها:

ترسیب کربن ، مدیریت مراتع ، لاشبرگ ، زی توده گیاهی ، خاک سطحی