مطالعه ترکیبات شیمیایی گال های تشکیل شده توسط زنبورهای گالزای بلوط (Hym.: Cynipidae) در استان کرمانشاه (مطالعه موردی: شهرستان جوانرود)

درختان بلوط (Quercus infectoria) یکی از اجزای اصلی جوامع جنگلی غرب ایران هستند و در حفظ آب و خاک این منطقه نقش حیاتی دارند. زنبورهای گال­زای بلوط  (Hymenoptera: Cynipidae) باعث ایجاد گال روی اندام های مختلف درختان بلوط می شوند. این پژوهش با هدف بررسی غلظت برخی متابولیت­ های گیاهی در بافت های مختلف درختان بلوط و برخی از گال­ های برگی تشکیل شده توسط زنبورهای گال­زا و تغییرات آن­ها در طول فصل رشد در منطقه جوانرود انجام شد. به این منظور، چهار نوع گال (Neuroterus numismalis Geoffroy, Neuroterus quercusbaccarum L., Cynips divisa Harting و Cynips quercusfolii L.)، برگ های حاوی گال و برگ های سالم زیر آن­ها به عنوان واحد نمونه­ گیری از جنگل های بلوط واقع در شهرستان جوانرود جمع آوری شدند. در این بررسی غلظت برخی ترکیبات غذایی و متابولیت های ثانویه مانند قندهای محلول و نامحلول، فنل کل، تانن کل و تانن متراکم اندازه­ گیری شدند. نتایج حاصل از تجزیه واریانس داده ها نشان داد که غلظت متابولیت ­های مختلف در طول فصل در چهار نوع گال مختلف و دو بافت مورد بررسی با هم تفاوت معنی داری داشتند. بالاترین غلظت کربوهیدرات­ ها و نشاسته در هر چهار نوع گال و دو نوع بافت گیاهی در مهرماه به دست آمد. در مقابل بیش­ترین میزان نیتروژن کل و پروتئین خام در شهریورماه حاصل شد. چون بافت گال تنها منبع تغذیه برای حشره گال زا محسوب می شود، بنابراین، به نظر می­ رسد که کیفیت مواد غذایی آن برای حشره گال زا اهمیت زیادی دارد.

کلیدواژه ها:

پروتئین ، تانن ، فنل ، قند ، نیتروژن