قصدگرایی در برابر استقلال معناشناختی

یکی از مسائل مهم در حوزه نقد ادبی و هرمنوتیک، تعیین هدف خواندن متن است. بحث بر سر این است که از چهار عامل اصلی مولف، مفسر، متن و زمینه تاریخی کدام یک بیشترین نقش را در فرایند خواندن متن ایفا می کند. هیرش که به پیروی از فیلسوفان هرمنوتیکی رمانتیک از نظریه قصدگرایی جانبداری می کند بر این باور است که هدف خواندن متن دستیابی به قصد مولف است. مفسر یا خواننده در پی این است که معنای تعین یافته در ذهن مولف را بازتولید کند. اما بسیاری از ناقدان ادبی و فیلسوفان هرمنوتیکی نظیر بارت، گادامر و دریدا در برابر این نظریه صف آرایی می کنند و با وجود اختلاف دیدگاه هایی که با یکدیگر دارند، می توان آنها را در طیفی قرار داد که به «نظریه استقلال معناشناختی متن» شهرت یافته است. بر طبق این رویکرد، متن دارای معنایی از پیش تعین یافته نیست تا خواننده یا مفسر به دنبال کشف آن باشد. فهم، فرایندی تولیدی است نه بازتولیدی و هدف خواندن متن گوش سپردن به سخن متن نیست بلکه شنیدن سخن متن است. در این مقاله بر آنیم تا ضمن طرح دلایل مدافعان استقلال معناشناختی متن، نقد هرش را بر این دلایل بیان کنیم.

کلیدواژه ها:

Hirsch ، Intentionalism ، Semantic autonomy ، Author-text relation ، Author’s death ، هرش ، قصدگرایی در فهم متن ، استقلال معناشناختی ، رابطه مولف و متن ، مرگ مولف