بررسی نقش هوش اخلاقی و هیجانات خودآگاه در پیش بینی رفتارهای خودشکن تحصیلی

چکیده سابقه و هدف: ازجمله رفتارهای نامناسب تحصیلی که ابعاد مختلف آن در بین دانش ­آموزان و دانشجویان شایع است، رفتارهای خودشکن تحصیلی است که تحت تاثیر عوامل متعددی قرار دارد. بنابراین مطالعه ی حاضر با هدف بررسی نقش هوش اخلاقی و هیجانات خودآگاه در پیش بینی رفتارهای خودشکن تحصیلی انجام شد. روش کار: روش پژوهش حاضر توصیفی-هم بستگی بود. جامعه ی پژوهش، شامل تمامی دانش ­آموزان دختر و پسر متوسطه ی اول و دوم ناحیه ی یک کرج در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ بودند که ۱۲۰ نفر از آنان، به روش نمونه گیری در دسترس، به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات شامل پرسش نامه های «هوش اخلاقی» لنیک و کیل (۲۰۰۵)، «هیجانات خودآگاه» تانگنی و دیرینگ (۲۰۰۲) و «رفتارهای خودشکن تحصیلی» اژدربین و همکاران (۱۴۰۱) می شد. تحلیل داده ها نیز با استفاده از آزمون هم بستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه با کمک نرم افزار آماری SPSS نسخه ی ۲۲ انجام شد. یافته ها: نتایج ضریب هم بستگی نشان داد که رابطه ی بین هوش اخلاقی (۷۰۵/۰- =r) با رفتارهای خودشکن تحصیلی منفی، و رابطه ی بین هیجانات خودآگاه (۷۳۸/۰ =r) با رفتارهای خودشکن تحصیلی مثبت بود (۰۱/۰>P). همچنین نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که مولفه های هوش اخلاقی، ۹/۴۸ درصد و مولفه های هیجانات خودآگاه، ۵/۵۲ درصد از واریانس رفتارهای خودشکن تحصیلی را تبیین می ­کنند. نتیجه گیری: براساس نتایج، به کارگیری هوش اخلاقی و هیجانات خودآگاه در محیط تحصیلی، زمینه ی کاهش رفتارهای خودشکن تحصیلی را فراهم می آورد؛ لذا در هرگونه برنامه ریزی آموزشی و پژوهشی برای پیشگیری و کاهش رفتارهای خودشکن تحصیلی دانش آموزان، باید به هوش اخلاقی و هیجانات خودآگاه توجه ویژه داشت. کلمات کلیدی: دانش آموزان رفتارهای خودشکن تحصیلی هوش اخلاقی هیجانات خودآگاه