معرفی نسخه خطی گنجینه راز با تاملی در سه بیت از خمسه نظامی در این نسخه و مقایسه آن با شروح در دسترس

نسخهخطی گنجینه راز، اثر اویس بن غیاث الدین محمد رستم داری از نویسندگان قرن دهم هجری در دوره صفویه است. نام او در تذکره ها نیست. تنها اثر وی در فهرست نسخ خطی، گنجینه راز است. رستم داری در این نسخه به شرح ابیاتی از خمسه نظامی و سه قصیده از دیوان ناصر خسرو، تفسیر آیه ۳۵ از سوره نور و آیه ۱۷۲ از سوره احزاب پرداخته است. در این مقاله ضرورت کتابت گنجینه راز در عصر صفویه، معرفی نسخه ها، تحلیل و مقایسه یک بیت از مخزن الاسرار و دو بیت از خسرو و شیرین نظامی درگنجینه راز با شروح در دسترس آمده است. نتایج مقاله این است که صورت ظاهری برخی ابیات در این نسخه با ضبط های موجود اختلاف دارد. تصور رابطه عاشقانه یین تذرو و سرو صحیح به نظر نمی آید؛ زیرا در ابیاتی که در قالب مثنوی است  بنا به ضرورت و کمبود قافیه تذرو و سرو با هم قافیه شده است یا تذرو و سرو اسم شخص است.علاوه بر اینها در برخی ابیات به ضعیف بودن، خرامان رفتن و زیبایی پرهای تذرو اشاره شده است. در دو بیت خسرو و شیرین جفته نهادن فعل مرکب و به معنی بدل نهادن و مبادله کردن است و گربه بید در هیچ یک از متون کهن نظم و نثر فارسی نیست و در زبان فارسی ریشه ندارد.

کلیدواژه ها:

Ganjineh raz ، Oveys bin Ghiasuddin Mohammad Rostamdari ، Description of Makhzan al-Asrar ، Description of Khosrow and Shirin Nizami. ، گنجینه راز ، اویس بن غیاث الدین محمد رستم داری ، شرح مخزن الاسرار ، شرح خسرو و شیرین نظامی