تعادل تصمیم گیری مصرف سیگار و ارتباط آن با مراحل تغییر در افراد سیگاری

چکیده زمینه: تعادل تصمیم گیری یکی از سازه های الگوی بین نظریه ای است که در آن افراد منافع و مضرات حاصل از تغییر رفتار را سبک سنگین کرده و بر اساس آن در جهت تغییر یا عدم تغییر رفتار مورد نظر تصمیم گیری می کنند. مطالعه حاضر با هدف تعیین تعادل تصمیم گیری  مصرف سیگار و ارتباط آن با مراحل تغییر در افراد سیگاری صورت گرفت. روش کار: تحلیل ثانویه بر روی ۳ مطالعه جداگانه  در شهرهای مختلف کشور در سالهای ۱۳۸۸ الی ۱۳۹۰ و بر روی ۱۱۰۸ نفر که بصورت نمونه گیری آسان وارد مطالعه شده بودند، انجام گرفت. ابزار مورد استفاده پرسشنامه تعادل تصمیم گیری مصرف سیگار ولیسر و همکاران و پرسشنامه مراحل تغییر پروچاسکا و همکاران  بود. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار آماری SPSS نسخه ۱۵ به همراه آمار توصیفی و آزمونهای کروسکال والیس و من ویتنی استفاده گردید. یافته ها: دامنه سنی افراد مورد بررسی ۸۰- ۱۶ سال با میانگین و انحراف معیار ۱۷/۱۰±۵۸/۲۸ سال بود. عداد ۵۱۴ نفر (۳/۴۶ درصد) در مرحله پیش تفکر، ۲۲۲ نفر (۲۰ درصد) در مرحله تفکر، ۳۱۵ نفر (۴/۲۸ درصد) در مرحله آمادگی، ۳۲ نفر (۹/۲ درصد) در مرحله عمل و ۲۶ نفر (۳/۲ درصد) در مرحله نگهداری بودند. منافع مصرف سیگار در طول مراحل کاهش خطی دارد ولی مضرات مصرف سیگار نیز به جز در مرحله عمل افزایش نشان داد. همچنین مضرات و منافع مصرف سیگار در مرحله تفکر به یک تعادل رسیدند. بین مراحل تغییر و منافع و مضرات مصرف سیگار ارتباط معنی داری وجود داشت (p≤۰.۰۵). نتیجه گیری: نتایج این مطالعه نشان داد که میانگین نمرات منافع و مضرات مصرف سیگار در طول مراحل تغییر متفاوت از همدیگر بوده و همسو با الگوی مورد انتظار در الگوی بین نظریه ای است.

کلیدواژه ها:

Transtheoretical Model ، Stages of Change ، Decisional Balance ، Smoking ، الگوی بین نظریه ای ، مراحل تغییر ، تعادل تصمیم گیری ، سیگارکشیدن