تحلیل حساسیت شاخص های ارزیابی حمل و نقل در صورت تغییرات سرفاصله اتوبوس تندرو

اتوبوس تندرو به عنوان یکی از شیوه های نسبتا انبوه بر حمل و نقل همگانی همواره مورد توجه بسیاری از مدیران و برنامه ریزان شهری بوده است. یکی از مهم ترین ویژگی های این شیوه و همچنین تمامی شیوه های حمل و نقل همگانی، سرفاصله آن ها است. هر چه سرفاصله کمتر باشد زمان انتظار کاربران در ایستگاه کمتر می شود و از دیدگاه کاربران شرایط مطلوب تر است اما از دیدگاه گردانندگان سیستم هزینه ها افزایش خواهد یافت. در پژوهش های پیشین توجه کمتری به تحلیل حساسیت سرفاصله اتوبوس تندرو شده است، در این پژوهش تحلیل حساسیت شاخص ها در صورت تغییرات سرفاصله با استفاده از نتایج مدل کلان نگر و برازش رگرسیون خطی (نسبت به پارامترها یا ضرایب) مورد بررسی قرار می گیرد. همچنین با استفاده از نتایج آن، شاخصی ساده اما کاربردی جهت تعیین بهترین سرفاصله ارائه و از اطلاعات طرح جامع حمل و نقل شهر کرج (ماتریس تقاضا و برداشت های ترافیکی سال پایه ۱۳۹۵) استفاده می شود. نتیجه دیگر آن که به ازای هر یک درصد افزایش سرفاصله، تعداد مسافران اتوبوس تندرو ۵۸ مسافر کاهش می یابد. همچنین به ازای هر یک دقیقه افزایش سرفاصله، متوسط زمان سفر ، حدود ۱۰ ثانیه افزایش می یابد. نتایج بیان گر افزایش ۷/۱۲۲۸ کیلوگرمی آلاینده ها در یک ساعت اوج صبح، در صورت افزایش یک دقیقه ای سرفاصله است. در نهایت بر اساس شاخص پیشنهادی، سرفاصله بهینه، ۵ دقیقه خواهد بود؛ زیرا برای کاهش سرفاصله از ۶ دقیقه به ۵ دقیقه به ازای هر ناوگان جدید خریداری شده، به طور متوسط ۸۸۵ مسافر جدید جذب آن می شوند که این تعداد مسافر به نسبت سایر سرفاصله های بررسی شده، بیشترین است.

کلیدواژه ها:

تحلیل حساسیت ، سرفاصله ، اتوبوس تندرو ، BRT ، شاخص سرفاصله بهینه