واکاوی بازتاب نهج البلاغه در آثار عالمان سلف طبرستان (شخصیت شناسی و کتابشناسی نهج البلاغه)

مهمترین و معروفترین کتابی که به عنوان مجموعه سخنان حضرت علی(ع) در اختیار ما است کتاب «نهج البلاغه» میباشد. این کتاب توسط سید رضی (۳۵۹ – ۴۰۶ ق) جمع آوری شد. ترجمه، شرح، تعلیقه، تفسیر فراوانی پیرامون کتاب نهج البلاغه نگاشته شده که تا ۳۷۰ شرح برای آن بازگو شده است. برخی از شروح و ترجمه های نهج البلاغه مانند شرح ابن میثم بحرانی، شرح ابن ابی الحدید معتزلی، شرح شیخ محمد عبده، شرح علامه میرزا حبیب الله خوئی، شرح علامه محمدتقی جعفری و نیز ترجمه فیض الاسلام، ترجمه سید جعفر شهیدی، ترجمه شیخ محمد دشتی و ترجمه آیت الله مکارم شیرازی از شهرت بیشتری برخوردارند؛ اما برخی از تعلیقه ها و شروح و ترجمه های نهج البلاغه مخطوط ماند و یا نسخه مطبوع آن مورد استقبال عموم قرار نگرفت و در گذر زمان از بین رفت! پژوهش حاضر بر اساس روش تحلیلی- اسنادی و با مراجعه به منابع تاریخ و سیره، رجال و تراجم و موسوعات و دائره المعارف های کتابشناسی تنها به واکاوی تلاش عالمان طبری درباره نهج البلاغه برآمد و به هفت شخصیت طبری و اثر آنان درباره نهج البلاغه پرداخته است. هدف این پژوهش شناساندن آثار و تجلیل از آن عالمان و تراث انسانی و سرمایه های معنوی مازندران بوده است؛ زیرا شناساندن این پیشینه کهن و معرفی و تجلیل از این مشاهیر، نشانه رشد و توسعه فرهنگی، احیای فرهنگ دینی و هویت بخشی به فرهنگ و پیشینه طبرستان قلمداد می گردد.

کلیدواژه ها:

تراجم و رجال ، نهج البلاغه ، شخصیت شناسی ، کتابشناسی نهج البلاغه ، عالمان سلف ، طبرستان