نکاح صغیره ومسائل پیرامون آن

اسلام، عقد نکاح را تشریع کرده و آن را به عنوان نظامی محکم و قوی در نظر گرفته است که سعادت فرد، خانواده و اجتماع در آن میباشد. ازدواج نهادی متناسب با سرشت انسانی و پاسخی به نیازهای عاطفی و جسمی انسان است. قدمت این نهاد و همزمانی آن با آغاز پیدایش بشر، موید فطری بودن آن است. با این وجود این نهاد همواره در طول تاریخ با تحوالت شرایط فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، حقوقی و تغییر در هنجارها و ارزشهای هر جامعه، دستخوش تغییر شده و نوع، کارکرد، زمان شکلگیری و آثار حقوقی آن متفاوت بوده است؛ آنچنان که در خانواده های گسترده، ازدواج مبتنی بر تصمیم اعضای خانواده بوده که با تضعیف این الگو، انتخاب آزاد همسر در بسیاری جوامع بروز یافته است.نکاح صغیره، از یکسو با مقوله نکاح و از دیگرسو با حوزه حقوق اطفال، مرتبط و از اینرو، مقتضی دقت مضاعف است. درنکاح صغیره، درعین اجماع بر حرمت آمیزش، استمتاعات غیر وطی ازقبیل تفخیذ، تقبیل و... حتی درشیرخوار جایز شمرده شده است؛ که چه بسا مصداق کودکآزاری هم دانسته شود.اساسا موضوع استمتاع جنسی، زوجه بالغ بوده، نه طفل؛ و علاوه بر ایراد صدمات روانی وتربیتی که از این رهگذر به طفل وارد شده و به حکم ادله نفی ضرر، مورد نهی است، عقل نیز به طور قطعی، حاکم به قبح آن بوده و در واقع، این قبیل استمتاعات، با مخصص لبی، از حکم جواز، خارج و به حکم اولی، حرام است. اگر چه برخی برای پرهیز از معضلات یاد شده، نکاح صغیره را از اساس باطل دانسته اند که به نظر میرسد در صورتی که غرض عقلائی دیگری برای چنین نکاحی مطرح نباشد، باید آنرا پذیرفت؛ وگرنه، به حکم قواعد عمومی باب معامالت و نکاح، عقد، با رعایت موارد یادشده، عقد، صحیح است.

کلیدواژه ها:

استمتاعات غیروطی ، تفخیذ ، حقوق اطفال ، حقوق کودک ، مخصص لبی