فقه تعزیه با تاکید بر پدیده ها و شبهات جدید در اطراف آن

سال انتشار: 1402
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 299

فایل این مقاله در 14 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_PSLJ-9-3_041

تاریخ نمایه سازی: 27 آذر 1403

چکیده مقاله:

هنر تعزیه خوانی یا شبیه خوانی در ایران سابقه طولانی دارد و تاریخ پیدایش آن نیز مشخص نیست اما می توان گفت دوران زندیه و قاجاریه دوران رونق و شکوه تعزیه خوانی در ایران را نام برد. با نگاهی از سر تحقیق در منابع قدیم جایگاه این هنر سنتی در زندگی مردم ایران ودر عصر حاضر معلوم می شود بی شک نفوذ رسانه چون تعزیه در میان شیعیان، نمی تواند بدون الطفات و توجهات فقهی و شرعی صورت گرفته باشد به طور کلی می توان گفت وجود تعزیه خوانی، مسائله ای تازه در فقه شیعه مطرح کرد یا به عبارت دیگر فقها و عالمان را به کاوش نو در منابع دینی و آینی فرا خواند.جستجو در آثار فقهی، ما را از سیر در آرای بزرگان شیعه در این موضوع، آگاه می سازد وبا بازکاوی این مسئله خواهیم دانست که آرای فقها در مواجهه با مسائل جدید تنوع دارد و محیط اجتماعی و فرهنگی بر فتوای مراجع تاثیر دارد. برگزاری مراسم عزاداری یکی از سنت های مرسوم بین مردم دنیا خصوصا ما ایرانی ها و شیعیان می باشد، شیعیان علاوه بر برگزاری شخصی این مراسم به برپایی و عزاداری برای ائمه علیهم السلام نیز بسیار اهمیت می دهند که بارزترین آن را می توان در ایام محرم و صفر و در عزاداری بر سید و سالار شهیدان اباعبدالله الحسین علیه السلام مشاهده کرد.هدف اصلی از برپایی مراسم عزاداری ائمه علیهم السلام علاوه بر گرامیداشت یاد آن بزرگواران و ظلم های رفته بر ایشان، بصیرت افزایی و بیداری امت اسلامی به وسیله استکبار ستیزی و مبارزه با فساد می باشد.یکی از اقداماتی که دشمنان اسلام برای نابودی اسلام خصوصا تشیع کرده اند این است که با تبلیغ برخی از اعمال نامتعارف در عزاداری ها و صحیح جلوه دادن آنها، برخی از جوانان و متدینین را به بیراهه کشانده و باعث می شوند که برخی از مردم به گمان اینکه عمل خوبی را انجام می دهند به جسم و جان خود ضرر زنند و سپس با پخش صحنه هایی این چنینی ضمن بد جلوه دادن دین و مذهب شیعه، باعث ایجاد شبهات و افکار نادرستی در اذهان عمومی می شوند. یکی از اقسام عزاداری از دیرباز، تعزیه خوانی و شبیه گردانی بوده است و تاثیر فراوانی هم بر روی مخاطبان خود دارد؛ چون کاری سمعی و بصری است؛ به این معنا که حادثه کربلا را به نمایش می گذارد.این سوال از گذشته وجود داشته که آیا تعزیه خوانی و شبیه گردانی از نظر شرعی اشکال دارد یا خیر؟ که فقها جواب دادند به خودی خود اشکالی ندارد؛ چون یک نوع عزاداری نمایشی است؛ البته شرایطی هم دارد و آن اینکه: کار حرامی به همراه نداشته باشد و متن آن از نسخه های صحیح و مستند باشد و کارشناسان خبره تایید کرده باشند و دروغ در آن نسخه ها نباشد و تاریخ صحیح کربلا را به نمایش گذاشته باشند و همچنین افرادی که در آن نقش دارند، افراد خوش نامی باشند تا تصور بد و خلافی در ذهن افراد به وجود نیاورند و نکته دیگر اینکه در این تعزیه خوانی و نمایش ها کاری که باعث سست شدن اعتقاد مردم نسبت به اسلام باشد، اتفاق نیفتد که به اصطلاح می گویند موجب وهن اهل بیت (ع) نباشد و نکته بعدی اینکه رفتار افراد صاحب نقش در تعزیه و شبیه خوانی، رفتاری نباشد که سبب شود صاحب نقش اصلی در ذهن مخاطبان خدشه دار شود؛ اگر چنین اتفاقی بیفتد، نباید چنین کاری را انجام دهند؛ اما اگر تمام این موازین را رعایت کردند، اشکالی ندارد و چنین تعزیه ای یک نوع اظهار علاقه و برگزاری مجلس سوگواری خواهد بود.

کلیدواژه ها:

نویسندگان

محمود گلوی

دکترای فقه ومبانی حقوق اسلامی، عضو هییت علمی دانشگاه فرهنگیان

فاطمه گلوی

کارشناس ارشد ادبیات فارسی