تحلیل ارتباط بین تغییرات کاربری اراضی و سنجه های سیمای سرزمین (مطالعه موردی: حوزه آبخیز باراندوزچای، زیر حوضه آبخیز دریاچه ارومیه)

هدف از پژوهش حاضر، تحلیل ارتباط بین تغییرات کاربری اراضی در دوره های زمانی مختلف با استفاده از سنجه های سیمای سرزمین در حوضه آبریز بارانذوزچای در آذربایجان غربی است. بدین منظور، تصاویر ماهواره ای سنتینل-۲ (Sentinel۲) مربوط به سال های ۱۳۹۵ و ۱۴۰۱ از سایت کپورنیک اتحادیه اروپا دریافت گردید. سپس روش های پیش پردازش در محیط نرم افزارهای مختلف اعمال و تصاویر مربوطه به محیط نرم افزار eCognition ارسال شد. برای سنجه های سیمای سرزمین از نرم افزار Fragstats ۸.۲ در دو سطح سیما (۲۲ سنجه) و کلاس (۱۳ سنجه) کمی سازی و محاسبه شدند. در سطح کلاس پهنه آبی، نتایج نشان می دهند که در هر دو سال، بیشترین مقدار سنجه تکه شدگی (SPLIT) و کمترین مقدار سنجه یکپارچگی (COHESION) به دست آمده است. کلاس مرتع دارای بیش ترین مقدار در شاخص (SHAPE-MN) و (LSI) داشته است که این نشان دهنده بی نظمی در لکه های مرتع است. شاخص های (ENN_MN)، (CONTAG) و (COHESION) که به ترتیب نشان دهنده ی میانگین فاصله نزدیک ترین همسایه اقلیدسی، شاخص سرایت و شاخص پیوستگی لکه روند کاهشی را از سال ۱۳۹۵ نسبت به سال ۱۴۰۱ تجربه کرده است. شاخص های شاخص شکل لکه (LSI)، تعداد لکه (NP) بی نظمی را نشان می دهد که روند افزایشی داشته است و نشان دهنده ی افزایش بی نظمی در منطقه مورد مطالعه است. نتایج حاصل از سطح سیما نشان داد که پراکنش لکه ها در حوضه آبریز باراندوزچای یکنواخت است و افزایش تعداد لکه ها، افزایش حاشیه و کوچک شدن لکه ها باعث تکه شدگی و در نتیجه ایجاد لکه های جدا از هم در حوضه آبریز باراندوزچای می شود. این نتایج می تواند در مدیریت کاربری اراضی و حفاظت منطقه مورد مطالعه برای نسل های آتی مفید باشد.

کلیدواژه ها:

تخریب بوم سازگان ، روندتغییرات ، تصاویر ماهواره ای سنتینل۲ ، طبقه بندی شیءگرا ، قطعه بندی