مطالعه اثرات پسماندهای مواد رادیو اکتیو بر محیط زیست

انسان ها هر روزه در معرض تشعشعات ناشی از عناصر و منابع طبیعی (مانند اشعه خورشیدی و پرتوهای زمینی و زیرزمینی) و همچنین منابع ساخت دست بشر مانند سیستم های الکترونیکی و پزشکی هستند...استفاده از این انرژی ها، علاوه بر مزایا و منافعی که در بر دارد، دارای یک سری خطرات و مضراتی است که می تواند سلامت و محیط زیست بشر را به صورت جدی تهدید نماید، البته در صورت عدم رعایت اصول حفاظت و ایمنی لازم.بروز سوانح هسته ای (nuclear Accidents) مانند نیروگاه های هسته ای، انفجار بمب اتمی، آزمایش سلاح های هسته ای، نشت اتفاقی مواد پرتوزا(مواد رادیواکتیو) ناشی از سیستم های مورد استفاده در پزشکی و یا دستگاه های صنعتی، می تواند باعث انتقال مواد به محیط اطراف شده و بر روی هوا، خاک، آب، گیاهان، جانوران و حتی انسانها تاثیر بگذارد. آلودگی های ناشی از این مواد از نوع داخلی و یا خارجی است؛ منظور از انتقال داخلی یعنی انتشار از طریق زخم، خوردن، آشامیدن و حتی پوست وارد بدن شده و منظور از انتشار خارجی یعنی از طریق گرد و یا مایع در تماس با بدن انسان و یا لباس منتقل می شود.در اکثر موارد این سوانح در نتیجه نقائص فنی تجهیزات و حتی خطا و اشتباه افراد ایجاد می شوند. البته خیلی از مردم می دانندکه تاثیرات و عوارض این پرتوها بر روی انسانها و محیط زیست، موقت یا در دراز مدت است. بدین مفهوم که ممکن است سالها بعد و حتی نسلی بعد عواقب آن را متحمل شود. برای مثال اگر در یک راکتور هسته ای حادثه ای رخ دهد، احتمال نشت و انتشار هزاران کوری (واحد اندازه گیری موادرادیواکتیو) مواد به جو زمین و حتی آلوده شدن آبها و انتقال این آلودگی به رودخانه ها و کانال های زیرزمینی وجود دارد. حال اگر این نیروگاه ها در نزدیکی محیط زندگی و به ویژه یک شهر پرجمعیت باشد، باعث ایجاد یک فاجعه زیست محیطی و زیست پزشکی می گردد. و در صورتی که اینگونه حوادث (حوادث نیروگاه های اتمی) انفجار و آتش سوزی بدنبال داشته باشد باعث ایجاد ابری از ترکیبات مواد رادیواکتیو شده که کیلومترها وسعت داشته به طوری که در برخی موارد لازم است منطقه مورد نظر را پاکسازی و هر چه سریع تر ساکنانش را از آنجا دورکرد. لذا دولت ها ناگزیرند هزینه و وقت بسیار زیادی جهت برطرف نمودن آلودگی های زیست محیطی صرف کنند.بشر تنها موجودی نیست که در معرض مواد پرتوزا است بلکه همه جانداران یک اکوسیستم در معرض این خطرند. لازم به ذکر است که در مناطق آلوده ناشی از این حوادث، برای جلوگیری از خطر، محدودیت ها و حریم هایی اعمال و برای تردد انسانها و حیوانات کنترل هایی صورت می گردد. خطرپذیری حیوانات وحشی بدلیل رفت و آمد آزاد آنها به مناطق آلوده بیشتر از حیوانات اهلی است. به همین دلیل بر اساس برخی از قوانین، اگر شخصی، یک حیوان وحشی را در مناطق حفاظت شده نزدیک به تاسیسات و نیروگاه های هسته ای شکار نماید، لازم است حیوان شکار شده تحت آزمایش و تست سلامت قرار گیرد. پرندگان مهاجری که در نزدیکی آبگیرهای آلوده لانه سازی و تغذیه می کنند، حیوانات دریایی و رودخانه ای و زمینی، همه در معرض انتقال مواد آلوده به انسانها، محیط اطراف و در نهایت تاثیر بر روی محیط زیست هستند. گیاهان نیز ممکن است از طریق ریشه های خود و جذب مواد پرتوزا در اثر دفن زباله های مواد رادیواکتیو در زیرزمین آلوده شده و باعث جهش های غیرطبیعی در خود گردند.عوارض بلند مدت زیست محیطی به سختی قابل پیش بینی است. در گردش مواد رادیواکتیو در طبیعت، این مواد همواره پس از دفع، از طریق آب و خاک وارد آبهای سطحی و عمقی و به دنبال آن وارد بدن حیوانات و گیاهان می شوند. بدین ترتیب استفاده از گیاهان آلوده و حتی مصرف شیر و گوشت حیوانات آلوده موجب ورود این مواد به بدن انسان شده و عوارض فراوانی را در محیط زیست به وجود می آورد. براساس مقررات آژانس حفاظت از محیط زیست EPA مناطق دفع زباله های هسته ای باید امکان قرنطینه و نگهداری ضایعات هسته ای و دور نگه داشتن از محیط زیست را برای ۱۰ هزار سال دارا باشد.در خاتمه با توجه به آنچه مورد اشاره قرار گرفت، ما دوستداران محیط زیست با تاکید بر ضرورت حفظ ایمنی جامعه و طبیعت:جدی گرفتن تحقیقات و آزمایشات زیست محیطی و زیست پزشکی منطبق بر استانداردهای جهانی نیز استفاده از تکنولوژی ها و فن آوریهای نوین در چهارچوب قانون و با رعایت اصول و ضوابط بهداشتی-زیست محیطی را خواستاریم، چراکه به یقین یک فاکتور اساسی در حفظ محیط زیست و سلامت انسان می باشد.