نقد ناتورالیستی رمان «شب هول» با تکیه بر جریان سیال ذهن

«شب هول» تنها رمان هرمز شهدادی است که تحت تاثیر افکار روشنفکری نویسندگان ایرانی بعد از مشروطه به شیوه ­ی «جریان سیال ذهن» نگاشته شد. نویسنده قبلا مقالات و داستان های کوتاهی را منتشر ساخت که رد پای آن اندیشه ها و رویکردها در این رمان قابل مشاهده است. از مجموع گفتگوها، رفتار و اندیشه های اشخاص داستان، نام نویسندگان مطرح غرب و نویسندگان معاصر ایران می توان نوعی فضای ناتورالیستی را در رمان احساس کرد. از طرفی نویسنده از تکنیک جریان سیال ذهن در نگارش رمان بهره گرفت. پرسش این­جاست که این تکنیک در کنار اندیشه های ناتورالیستی چه مناسباتی ایجاد می کند؟ لذا جستار حاضر ابتدا اشاره ای کوتاه به ریشه های ناتورالیسم در غرب و ایران می اندازد و برای فضای ناتورالیستی رمان نشانه هایی عمومی ذکر می کند و در محور بعد با تاکید بر این که جریان سیال ذهن بر روند داستان تاثیرگذار است در دو قسمت ابتدا فرصت ها سپس موانعی را که این تکنیک سر راه نویسنده و اندیشه هایش قرار می دهد، همراه با شواهدی از متن داستان بر می شمارد.

کلیدواژه ها:

شب هول ، ناتورالیسم ادبی ، جریان سیال ذهن ، هرمز شهدادی ، رمان معاصر ایران