قدرت هنجاری و جهت گیری اقتصادی اتحادیه اروپا در ابتکار مشارکت شرقی (مطالعه موردی: مولداوی و بلاروس)

به دنبال موج گسترش اتحادیه اروپا به ده کشور اروپای شرقی در سال ۲۰۰۴م، بحث های جدی در خصوص خطر گسترش بیشتر مطرح شد. سیاست همسایگی اروپا، راه حلی برای گسترش بیشتر بدون الحاق رسمی بود. در ۲۰۰۹م، اتحادیه اروپا و شش شریک شرقی آن (ارمنستان، آذربایجان، گرجستان، مولداوی، اوکراین و بلاروس) ابتکار مشارکت شرقی را براساس تعهد به ارزش های بنیادین، اقتصاد بازار، توسعه پایدار و حکمرانی خوب آغاز کردند. همان گونه که در متن سیاست همسایگی و ابتکار مشارکت شرقی به خوبی دیده می شود، اتحادیه اروپا بر رویه ها و هنجارهای مبتنی بر ارزش های اروپایی تاکید زیادی دارد و تلاش می کند تا روابط خارجی خود را مبتنی بر این هنجارها تعریف کند. در مقاله حاضر، پاسخ به این پرسش دنبال شده است که قدرت هنجاری اتحادیه اروپا چگونه بر بعد اقتصادی سیاست خارجی آن در ابتکار مشارکت شرقی، با تاکید بر بلاروس و مولداوی تاثیر گذاشته است؟ شاید بتوان در پاسخ این فرضیه را طرح کرد که تاکید اتحادیه اروپا بر هنجارهای دموکراسی، احترام به حقوق بشر و حاکمیت قانون، سازوکار مشروط بودن در بعد اقتصادی سیاست خارجی اتحادیه اروپا را فعال کرده است. بررسی دو مورد مطالعه در این مقاله، یعنی بلاروس و مولداوی، و روابط تجاری و اقتصادی آن ها با اتحادیه اروپا به خوبی نشان دهنده استفاده از سازوکار مشروط بودن اتحادیه اروپاست. برای آزمون این فرضیه از نظریه اروپایی شدن شیملفنینگ و روش ردیابی فرایند بهره برده شده است.

کلیدواژه ها:

ابتکار مشارکت شرقی ، اروپایی شدن ، سیاست همسایگی اروپا ، قدرت هنجاری ، مشروط بودن