اثر خاک ورزی بر انتشار گازهای گلخانه ای در سیستم های تولید گندم (Triticum aestivum L.) و نخود (Cicer arietinum) دیم تحت شرایط اقلیمی منطقه کرمانشاه

این پژوهش با هدف بررسی میزان مصرف انرژی و انتشار گازهای گلخانه ای در سیستم های خاک ورزی گندم و نخود دیم در سال زراعی ۱۴۰۰ در منطقه کرمانشاه انجام شد. میزان نهاده های مصرفی بر مبنای عملیات کشاورزی در مزارع گندم و نخود از مرحله کاشت تا برداشت محاسبه شد. تجزیه و تحلیل داده ها در سه شامل انرژی های ورودی، خروجی و پتانسیل گرمایش جهانی ناشی از انتشار گازهای گلخانه ای بود. نتایج نشان داد کل انرژی ورودی در سیستم های خاک ورزی رایج، کم خاک ورزی و بی خاک ورزی گندم به ترتیب، ۱۳۸۴۵، ۹۷۱۷ و ۸۶۷۱ مگاژول در هکتار و برای نخود به ترتیب، ۷۰۰۹، ۵۲۵۶ و ۴۴۷۰ مگاژول در هکتار بود. کارایی مصرف انرژی در خاک ورزی رایج، کم خاک ورزی و بی خاک ورزی گندم به ترتیب، ۲/۳، ۹/۴ و ۱/۵ و برای نخود به ترتیب، ۶/۲، ۸/۲ و ۹/۳ بود. بیشترین میزان پتانسیل گرمایش جهانی در مزارع گندم و نخود در خاک ورزی رایج به ترتیب، ۸/۱۰۶ و ۱/۹۶ کیلوگرم معادل دی اکسید کرین در هکتار بود. در خاک ورزی رایج گندم میزان انتشار دی اکسید کربن ناشی از مصرف سوخت های فسیلی حدود ۹/۱۸۴ درصد بیش تر از کم خاک ورزی و ۸/۲۲۳ درصد بیش تر از بی خاک ورزی بود. در خاک ورزی رایج نخود به علت مصرف سوخت های فسیلی انتشار دی اکسید کربن به ترتیب، ۲/۴۳ و ۲/۸۱ درصد نسبت به کم خاک ورزی و بی خاک ورزی بالاتر بود. صرفنظر از نوع محصول انتشار گاز اکسید نیتروژن در اثر مصرف سوخت های فسیلی در خاک ورزی رایج به ترتیب، ۲/۴۳ و ۰/۸۰ درصد بیشتر از کم خاک ورزی و بی خاک ورزی بود. بطورکلی نتایج نشان داد خاک ورزی رایج دارای کمترین کارایی انرژی و بالاترین میزان پتانسیل گرمایش جهانی در مقایسه با دیگر سیستم-ها بود.

کلیدواژه ها:

انرژی تجدید پذیر ، انرژی مستقیم ، کارایی مصرف انرژی ، گرمایش جهانی