روش شناسی نقد حدیث غدیر در کتب کلامی اهل سنت (سده ۵-۸ هجری قمری)

در منابع کلامی شیعه و اهل سنت، احادیثی در خصوص جانشینی پیامبر اکرم (ص)، مطرح شده که مورد نقد هم قرار گرفته اند، اما سوال این است که، چرا در احادیثی که در کتب حدیثی فریقین وجود دارد، و در کتب کلامی آن ها نیز کم و بیش پذیرفته شده اند مانند حدیث غدیر، اختلاف های زیادی وجود دارد و به نتیجه ی یکسانی در مورد جانشینی پیامبراکرم (ص) منتهی نمی شود؟ این مقاله در مقام آن است که با توصیف و تحلیل روش و محتوای منابع کلامی اهل سنت،نشان دهد بخش محسوس این اختلاف همان است که تحت عنوان «روش های نقد» از آن یاد می شود و بخش زیرین و اساسی، مبناهای کلامی در مساله یامامت وویژگی های آن است. این نوشتار بر آن است که بحث را در «سطح محسوس» که ظهور بیشتری دارد، پی گیری نماید. با بررسی روش های نقد انجام شده درمورد حدیث غدیر، مشخص می شود که متکلمان اهل سنت از سه شیوه ی نقد محتوایی، سندی و متنی، استفاده کرده اند که بیشترین بهره، مربوط به نقد محتوایی است. در نقد محتوایی، نقدهای لغوی و ادبی و پس از آن نقد عقلیبالاترین آمار را دارند. با تامل در این نقدها به روشنی می توان تاثیر پیش فرض ها و مبانی پذیرفته شده ی کلامی را مشاهده کرد و این چنین به نظر می رسد که نقدهای انجام شده در راستای رسیدن به یک هدف از پیش تعیین شده، صورت پذیرفته اند.

کلیدواژه ها:

حدیث غدیر ، نقد محتوایی ، نقد سندی ، نقد متنی ، روش های نقد