بررسی و تحلیل آموزه های اخلاقی در قصاید پروین اعتصامی؛ بر اساس نظریه ارتباط کلامی رومن یاکوبسن

زمینه: پروین اعتصامی در قصاید، ارتباطی ژرف با مخاطبانش برقرار کرده و رویکردهای اخلاقی خود را برای آنها شرح داده است. پیوند میان خالق اثر، متن تولیدی و شنونده در این شعرها برجسته به نظر می­رسد. در دوران معاصر، نظریه­پردازان بسیاری به ارتباط میان این مولفه­ها پرداخته­اند که از این بین، رومن یاکوبسن و نظریه ارتباط کلامی او از اعتبار بیشتری برخوردار است. بررسی آموزه­های اخلاقی قصاید پروین و چگونگی بازنمایی آن بر اساس مبانی نظریه مذکور، هدف و مساله اصلی پژوهش حاضر است. این تحقیق با تکیه بر منابع کتابخانه­ای و روش توصیفی-تحلیلی تدوین شده است. نتیجه گیری: نقش ترغیبی زبان در قصاید برای سوق دادن مخاطب به انجام بایسته­های اخلاقی و پرهیز از ضداخلاقیات بوده است. شاعر از طریق نقش همدلی زبان، با طرح سوالاتی از مخاطبان، بسترهای لازم را برای حضور بیشتر آنها در متن و ایجاد اتحاد و همدلی فراهم آورده است. نقش عاطفی، بیانگر چیرگی من اجتماعی پروین بر من فردی اوست. نقش ارجاعی، بیانگر این مهم است که شاعر در تبیین اخلاقیات از قرآن، عرفان اسلامی، فرهنگ ایرانی و ... تاثیرات آشکاری پذیرفته است. نقش ادبی، مبین قدرت تصویرگری پروین برای محسوس جلوه دادن تضادها و تقابل­های اخلاقی موجود در جامعه است. یکی از شاخصه­های نقش فرازبانی در قصاید پروین، استفاده از رمزهای ساده­یاب دینی، تاریخی و حیوانی بوده که مسائل اخلاقی مطرح­شده را چندلایه و غنی­تر کرده است

کلیدواژه ها:

Parvin Etesami ، Poems ، Moral Teachings ، Jacobsen ، Verbal Communication ، Language ، پروین اعتصامی ، قصاید ، آموزه های اخلاقی ، یاکوبسن ، ارتباط کلامی ، زبان