پیش بینی کیفیت زندگی از روی تیپ شخصیتی D و استیگمای سرطان در بیماران مبتلا به سرطان مزمن

مقدمه: سرطان؛ جنبه­های مختلف سلامت روان را به مخاطره می­اندازد و به علت اختلال در تصویر ذهنی فرد از جسم خودش، تنش روانی را تشدید و سلامت روان فرد مبتلا را، با چالش روبرو می کند. پژوهش حاضر با هدف پیش بینی کیفیت زندگی از روی تیپ شخصیتی D و استیگمای سرطان در بیماران مبتلا به سرطان مزمن انجام شد. روش کار: جامعه آماری پژوهش، شامل زنان و مردان مبتلا به سرطان مزمن و ساکن شهر تهران، در سال ۱۴۰۱ بود. با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس تعداد ۲۵۱ نفر (۱۱۵ زن و ۱۳۶ مرد) به عنوان نمونه انتخاب شد. برای جمع آوری داده ها از مقیاس تیپ شخصیتی D، دنولت (۲۰۰۵)، پرسشنامه کیفیت زندگی در سرطان آرانسون (۱۹۹۳) و مقیاس انگ سرطان مارلو و واردل (۲۰۱۴)، استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده­ها از همبستگی پیرسون و رگرسیون گام به گام و از نرم افزار SPSS۲۵ استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد که استیگما (۴۴/۰-= β،۷۸/۷-t=) وتیپ شخصیتی D (۱۶/۰-= β،۶۵/۲-t=) می­توانند واریانس تغییرات مربوط به کیفیت زندگی افراد مبتلا به سرطان را پیش بینی کنند. اجتناب (۵۳/۰--= β،۰۵/۱۰-t=)، مخالفت (۲۴/۰-= β،۹۰/۳-t=)، شدت (۱۸/۰-= β،۱۰/۳-t=) و ناهنجاری (۱۸/۰-= β،۶۵/۲-t=) که از ابعاد استیگمای سرطان هستند، می­توانند واریانس تغییرات مربوط به کیفیت زندگی افراد مبتلا به سرطان را با اطمینان ۹۹/۰ پیش بینی کنند. نتیجه گیری: روان­شناسان بالینی و روان­پرستارن می­توانند با انجام مداخلات روانی- آموزشی با کاهش تیپ شخصیتی D و استیگمای سرطان در بیماران مبتلا به سرطان، کیفیت زندگی آنها را افزایش دهند.

کلیدواژه ها:

quality of life ، personality type D ، cancer stigma ، chronic cancer ، کیفیت زندگی ، تیپ شخصیتی D ، استیگمای سرطان ، سرطان مزمن