مقایسه اثربخشی بسته تن انگاره سالم و درمان شناختی- رفتاری بر باورها نسبت به ظاهر نوجوانان

مقدمه: نوجوانان با نارضایتی تن­انگاره از زمره افرادی هستند که نیازمند توجه جدی از طرف جامعه درمانی و آموزشی می­باشند. پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی بسته تن انگاره سالم و درمان شناختی- رفتاری بر باورها نسبت به ظاهر نوجوانان ۱۲ تا ۱۵ ساله دارای نارضایتی تن انگاره انجام شد. روش کار: روش پژوهش نیمه تجربی در سه مرحله پیش­آزمون، پس­آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. ۶۰ نفر از نوجوانان ۱۲ تا ۱۵ ساله مدارس متوسطه شهر اصفهان در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ از طریق نمونه­گیری هدفمند مبتنی بر ملاک های ورود انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه مداخله و گروه کنترل (هر گروه ۲۰ نفر) گمارده شدند. جهت سنجش نارضایتی تن انگاره از مقیاس ۹ گویه ای از پرسش نامه کامل ۶۸ ماده ای ارزیابی نگرش افراد درباره ی ابعاد تصویر بدنی خویش استفاده شد. برای سنجش متغیر وابسته، مقیاس باورها نسبت به ظاهر ۲۰ سوالی اسپنگلر استفاده شد. دو گروه بسته تن­انگاره سالم و درمان شناختی- رفتاری کش طی ۸ جلسه (۹۰ تا ۱۲۰دقیقه­ای) تحت آموزش قرار گرفتند و گروه کنترل هیچ گونه آموزشی دریافت نکرد. تجزیه و تحلیل داده­ها با روش تحلیل واریانس اندازه­گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی با استفاده از نرم افزار SPSS-۲۶  انجام گرفت. یافته­ها: یافته های پژوهش نشان داد که در میزان باورها نسبت به ظاهر نوجوانان با نارضایتی تن­انگاره بین گروه آموزش تن­انگاره سالم و درمان شناختی-رفتاری با گروه کنترل تفاوت معناداری وجود دارد (P<۰/۰۱). همچنین نتایج نشان داد که بین گروه آموزش تن­انگاره سالم و گروه درمان شناختی- رفتاری بر باورها نسبت به ظاهر نوجوانان با نارضایتی تن­انگاره تفاوت معناداری وجود ندارد. نتیجه­گیری: بنابراین نتیجه این پژوهش نشان داد که با توجه به تاثیر دو مداخله بسته تن­انگاره سالم و درمان-شناختی رفتاری بر بهبود باورها نسبت به ظاهر نوجوانان دارای نارضایتی تن­انگاره، استفاده از این دو درمان در مراکز روانشناسی نوجوانان برای نوجوانان با نارضایتی تن­انگاره پیشنهاد می­شود.

کلیدواژه ها:

Healthy body image ، Cognitive-behavioral therapy ، Beliefs about appearance ، Body dissatisfaction. ، تن انگاره سالم ، درمان شناختی- رفتاری ، باورها نسبت به ظاهر ، نارضایتی تن انگاره