تحلیل حکایت«خیش خانه هرات» در تاریخ بیهقی(بر اساس الگوی لباو و والتسکی و کارکردهای ساختارگرایانه مبتداسازی و قلب نحوی)

کتاب تاریخ بیهقی، در بردارنده اطلاعات دقیق از دوره غزنویان است. یکی از حکایت های معروف تاریخ بیهقی «خیش خانه هرات» است. این حکایت به چگونگی ارتباط سلطان محمود با فرزندش مسعود می پردازد. بررسی جنبه های روایی این حکایت نیز می تواند به فهم بهتر از نحوه استفاده نویسنده از تکنیک های روایی برای ایجاد تاثیرات خاص بر خواننده کمک کند. پژوهندگان در این تحقیق از الگوی لباو و والتسکی که برای تحلیل روایت های شفاهی طراحی شده، بهره می برند. این الگو شامل شش بخش اصلی است: آشناسازی، ارزش گذاری، کنش گره افکن، کنش گره گشا و پایانه و می تواند به تحلیل ساختار روایی متون به عنوان یک چارچوب مفید برای این تحلیل استفاده شود. برای تحلیل خیش خانه، می توان هر یک از بخش های الگوی لباو و والتسکی را به کار برد. در این مقاله، نگارندگان تلاش دارند از دیدگاه ساختارگرایی- گفتمان و به ویژه کارکردهای ساختارگرایانه ای مانند مبتداسازی و قلب نحوی روایت و الگوهای روایی لباو و والتسکی را بررسی کنند و ارتباطی بینارشته ای میان روایت ادبی و ابزارهای گفتمانی ایجاد کنند. نگارندگان به این نتیجه رسیده اند که کارکردهای ساختی- گفتمانی می تواند الگوهای روایی را تبیین و توجیه کنند.

کلیدواژه ها:

تاریخ بیهقی ، خیش خانه هرات ، الگوی لباو و والتسکی ، مبتداسازی و قلب نحوی.