نقش معرفت تجربی در حقوق (با تاکید بر حقوق کیفری )

تجربه گرایی به عنوان یکی از شاخه های معرفت شناسی معتقد است ، تنها منبع بشر برای شناخت ، مطالعه و دریافت های تجربی اوست . این نگرش از دیرباز در علوم تجربی و طبیعی مورد اقبال دانشمندان بوده است . در علوم انسانی نیز با پایه گذاری فلسفه اثباتگرا توسط آگوست کنت و مطالعات در حوزه فلسفه علم ، مساله معرفت تجربی و اهمیت آن مورد توجه قرار گرفت و در نتیجه علوم انسانی تجربی به وجود آمد. هرچند حقوق به عنوان یک دانش هنجاری شناخته می شود اما جایگاه مطالعات تجربی در این دانش غیرقابل انکار است . در حوزه حقوق کیفری ضرورت مطالعات تجربی را باید فراتر علوم جنایی تجربی مانند جرمشناسی ، جامعه شناسی جنایی ، پزشکی قانونی و علوم جرمیابی دانست . چه این که امروز در موضوعاتی همچون جرمانگاری ، کیفرگزاری ، اصلاح و روزآمد نمودن قوانین کیفری نیازمند مطالعات دقیق تجربی هستیم . هدف از این پژوهش پس از بیان تاریخچه مختصر تجربه گرایی فلسفی ، معرفی معرفت تجربی و روش دستیابی به آن به مثابه یکی از مهم ترین و معتبرترین روشهای شناخت پدیدههای انسانی و اجتماعی است ، با نگاهی به جایگاه این روش معرفتی در حقوق کیفری . همچنین با در نظر گرفتن مبانی اسلامی نظام حقوقی در ایران، خواهیم دانست که معرفت تجربی نه تنها با مبانی شریعت اسلامی تعارضی ندارد بلکه به عنوان یک روش مطالعه عقلی مورد تایید شریعت نیز خواهد بود. روش ما در این پژوهش روش توصیفی بارویکرد ارزشیابی و تحلیلی با استفاده از ابزارهای کتابخانه ای و اسنادی اعم از منابع مکتوب و الکترونیک است .

کلیدواژه ها:

معرفت تجربی ، تجربه گرایی ، حقوق کیفری ، فلسفه حقوق ، فلسفه علم