ارزیابی ترکیبات شیمیایی و فعالیت ضد باکتریایی، ضد بیوفیلمی و آنتی اکسیدانی اسانس و عصاره ی ساتوریا خوزستانیکا

مقدمه: در سال های اخیر، مشکلات درمان عفونت ناشی از باکتری های بیماری زای مقاوم، توجه به مواد موثره ی گیاهی را به همراه داشته است. هدف از این مطالعه، بررسی اثرات ضد بیوفیلمی، ضد باکتریایی و آنتی اکسیدانی ساتوریا خوزستانیکا و تعیین ترکیبات شیمیایی آن بود.روش ها: برگ گیاه ساتوریا خوزستانیکا، از منابع طبیعی استان اصفهان تهیه شد. اثر ضد باکتریایی، به روش انتشار چاهک و حداقل غلظت مهارکنندگی به روش میکرو دایلوشن روی سویه های استافیلوکوکوس اورئوس و سودوموناس آئروژینوزا بررسی شد. فعالیت آنتی اکسیدانی، به روش اندازه گیری کاهش ظرفیت رادیکالی بررسی گردید. ترکیبات شیمیایی گیاه، به روش گاز کروماتوگرافی طیف سنجی جرمی تعیین گردید.یافته ها: عصاره ی متانولی ساتوریا خوزستانیکا، در غلظت ۵/۱۲ میلی گرم در میلی لیتر، مانع از رشد استافیلوکوکوس اورئوس شد، اما روی رشد سودوموناس آئروژینوزا اثری نداشت. در همه ی موارد، رابطه ی مستقیمی بین قطر هاله ی عدم رشد و غلظت عصاره ها و اسانس گیاه وجود داشت. اسانس گیاه، در غلظت ۵۰ میلی گرم در میلی لیتر به میزان ۱۰۰ درصد، از تولید بیوفیلم هر دو باکتری مورد مطالعه، ممانعت کرد. همچنین اسانس گیاه، با ۸۶ درصد مهار DPPH، بیشترین فعالیت آنتی اکسیدانی را داشت. میزان فعالیت آنتی اکسیدانی عصاره ها با افزایش غلظت، به طور معنی داری افزایش نشان داد (۰۰۱/۰ > P). کارواکرول با ۶۱/۳۲ درصد، اصلی ترین ترکیب ساتورا خوزستانیکا را تشکیل داد و پس از آن فراوانی سیمن، ترپن و بیزابولن بیشتر از سایر ترکیبات بود.نتیجه گیری: نتایج نشان داد که اسانس و عصاره ی ساتوریا خوزستانیکا، اثر ضد باکتریایی بر استافیلوکوکوس اورئوس و اثر ضد بیوفیلمی بر روی استافیلوکوکوس آرئوس و سودوموناس آئروژینوزا دارند. این گیاه، حاوی ترکیباتی با فعالیت ضد میکروبی و خاصیت آنتی اکسیدانی است.

کلیدواژه ها:

ساتوریا ، عوامل ضد باکتریایی ، عصاره ی گیاهی ، بیوفیلم ، فعالیت آنتی اکسیدانی