واکاوی علل تغییر نگرش زبیر بن عوام به امام علی علیه السلام پس از رحلت پیامبر صلی الله علیه وآله

یکی از مسائل مهمی که در مسیر نظام اسلامی پیامبر صلی الله علیه وآله تاثیر بسیاری در جامعه نهاد، دگرگونی رفتار و مرام اجتماعی صحابه ایشان بود. در مقطعی از تاریخ این تغییر رفتارها باعث تغییراتی در روند حرکت امت اسلامی شد. یکی از این اصحاب، زبیر بن عوام است که با تغییر مرام و تعامل با دیگر اصحاب، موجب شکل گیری حوادثی در سیر تاریخ شد؛ ازاین جهت ضروری است تا شاخص های تاثیرگذار در این تغییر رفتار بررسی و به علل آن پرداخته شود؛ ازجمله این دلائل می توان به اشرافیت، حرص وطمع، اصرار فرزندان، بی بصیرتی و ادعای خلافت اشاره کرد. زبیر کسی است که نکات مثبت و منفی زیادی درباره او نقل شده است. برخی او را تجلیل کرده و عاقبت به خیر می دانند و برخی دیگر وی را به خاطر اعمالش در آتش دوزخ می بینند. عده ای نیز اعتقاد دارند زبیر اشتباهاتی داشته است؛ اما او را عاقبت به خیر می دانند. هدف از این نوشتار کشف دلائل تغییر رفتار زبیر بن عوام و پرداختن به شاخص های آن است. این مقاله با استفاده از روش توصیفی تحلیلی و براساس اسناد کتابخانه ای شخصیت زبیر را بررسی می کند.

کلیدواژه ها:

علی بن ابی طالب علیه السلام ، صدر اسلام ، زبیر بن عوام ، تحولات زندگی ، جنگ جمل ، آل زبیر ، صحابه