سیمای رویشی و رویشگاه پده زارهای (Populus euphratica Oliv.) تپه های شنی بیابان های آران و بیدگل

یکی از شاخص ترین کلنی های انبوه و منحصربه فرد ماسه زارهای ریگ بلند بیابان های آران و بیدگل، درخت زارهای پده (Populus euphratica Oliv.) است. این عنصر گیاهی بلند قامت، تنها گونه درختی پهن برگ سازگار به اراضی گرم و خشک و ماسه ای بیابان های مرکزی ایران محسوب می شود. درخت پده متعلق به خانواده بید (Salicaceae) است و ازنظر جغرافیایی علاوه بر نواحی جنوبی و غربی ایران، به صورت درخت زارهایی در خاک های ماسه ای و شور زیست بوم بیابان هم پراکنش دارد. نمونه بارز چنین ساختار بیولوژیکی، در نقاط مختلف شنزارهای ریگ بلند بیابان های آران و بیدگل (واقع در شمال استان اصفهان) که ترجیحا سطح ایستابی بالایی دارند، مشاهده می شود. درخت زارهای پده به صورت لکه هایی متراکم و فشرده، یا در قالب توده مشخص، همراه با سایر عناصر گیاهی نظیر جغجغک (Prosopis farcta)، قره داغ (Nitraria schoberi)، پلاس مورچه (Cressa cretica) و خولی (Zygophyllum eichwaldii) اجتماعات گیاهی متمایزی را در گستره ماسه زارها به وجود می آورند. پده اغلب بسته به شرایط محل استقرار، به دو فرم رویشی درخت و درختچه رویش می یابد. این درخت در منطقه مورد مطالعه، از طریق پاجوش و ایجاد جست روی ریشه های افقی و قلمه تکثیر می شود. رویشگاه های طبیعی پده نقش برجسته ای را در حفاظت خاک و تثبیت ماسه های روان ایفا می کنند. پده به عنوان عنصر درختی بلند قامت و سازگار به خشکی، گرمای زیاد و خاک های شور و قلیا، اغلب می تواند در توسعه فضای سبز پارک های مناطق گرم و خشک کشوراستفاده شود.

کلیدواژه ها:

بیابان ، تپه های شنی ، درخت زارهای پده ، گیاهان مقاوم به خشکی