معنا و مناسبات علم ودین در اندیشه امام خمینی«ره»

سال انتشار: 1403
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 193

فایل این مقاله در 14 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JPHT-21-2_005

تاریخ نمایه سازی: 27 مهر 1403

چکیده مقاله:

نسبت علم ودین، یکی از مسائل فلسفه دین بوده که تحلیل های پرشمار و برخاسته از نظرگاه های مختلف، ازجمله نگاه علمی و فرهنگی ارزشی را نیز به خود دیده است. پژوهش حاضر درصدد است دیدگاه امام خمینی«ره» را درباره چیستی علم ودین و نسبت این دو به دست آورد. این پژوهش، به روش تحلیلی و تطبیقی و با تتبع در منابع مکتوب و در کانون بحث، متمرکز بر آثار امام خمینی«ره» شکل گرفته است. یکی از تقسیمات مشهور که امام خمینی«ره» دیدگاه خود را از آن نقطه سازمان می بخشد، تقسیم علم به «حقیقی» و «اعتباری» است. در دیدگاه ایشان، علوم طبیعی به عنوان علوم اعتباری و علوم انسانی به عنوان علوم حقیقی شناخته شده اند. در دیگرسو، دین در نظر امام خمینی«ره» حقیقتی متنزل از عالم غیب برای اداره همه امور و شئون حیات دنیوی انسان است که در این زمینه هیچ امر لازمی را فروگذار نکرده است. بر این اساس هدف این تحقیق، یافتن مناسبات علم ودین، با ملاحظه تقسیمات و ویژگی های بیان شده در آراء امام خمینی«ره» می باشد. آنچه این نوشتار بدان دست یافته، نفی تعارض علم ودین، تداخل علم ودین در علوم انسانی و تعامل، تعدیل و تکمیل متقابل در علوم طبیعی از نظرگاه امام خمینی«ره» است.

نویسندگان

حسن پناهی آزاد

گروه مبانی نظری اسلام.، دانشگاه معارف اسلامی، قم

سحر فرهادی

گروه مبانی نظری اسلام، دانشکده اندیشه و معارف اسلامی، دانشگاه تهران، تهران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریم ...
  • ابن سینا، حسین بن عبدالله (۱۳۹۲ ق). تعلیقات. تصحیح و ...
  • ابن منظور، محمد بن مکرم (۱۴۱۶ ق). لسان العرب. بیروت: ...
  • انصاری شیرازی، یحیی (۱۳۸۴). دروس شرح منظومه. قم: بوستان کتاب ...
  • انصاری، عبدالله بن محمد (۱۴۲۸ ق). منازل السائرین. محقق: احمد ...
  • باربور، ایان (۱۳۹۲). دین و علم. مترجم: پیروز فطورچی. سازمان ...
  • بستان، حسین (۱۳۹۰). گامی به سوی علم دینی. قم: سبحان ...
  • بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق(ع) (۱۳۹۱). گفتارهایی در علم دینی. ...
  • پترسون، مایکل و دیگران (۱۳۷۷). عقل و اعتقاد دینی. مترجم: ...
  • پیلین، دیوید (۱۳۸۴). مبانی فلسفه دین. مترجم: گروه مترجمان. قم: ...
  • جبرئیلی، محمدصفر (۱۳۸۶). فلسفه دین و کلام جدید. تهران: سازمان ...
  • جعفری، محمدتقی (۱۳۹۴). فلسفه دین. تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ ...
  • جوادی آملی، عبدالله (۱۳۸۹). منزلت عقل در هندسه معرفت دینی. ...
  • (۱۳۹۸). دین شناسی. قم: اسرا ...
  • حبیبی، رضا (۱۳۹۱). فلسفه علوم تجربی. قم: موسسه امام خمینی(ره) ...
  • خاکی قراملکی، محمدرضا (۱۳۸۹). تحلیل هویت علم دینی و علم ...
  • خسروپناه، عبدالحسین (۱۳۹۰). کلام جدید با رویکرد اسلامی. قم: معارف. ...
  • (۱۳۹۶). فلسفه شناخت. قم: معارف ...
  • خمینی، روح الله (۱۳۷۶). مصباح الهدایه الی الخلافه و الولایه. ...
  • (۱۳۷۸الف). جهاد اکبر. قم: موسسه تنظیم و نشر آثار امام ...
  • (۱۳۷۸ب). کشف الاسرار. تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام ...
  • (۱۳۷۸ج). آداب الصلاه. تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام ...
  • (۱۳۸۰). شرح چهل حدیث. قم: موسسه تنظیم و نشر آثار ...
  • (۱۳۸۱). تقریرات فلسفه امام خمینی قدس سره. موسسه تنظیم و ...
  • (۱۳۸۲). شرح حدیث جنود عقل و جهل. چ ۷. قم: ...
  • (۱۳۸۷). وصیت نامه سیاسی الهی امام خمینی(ره). تهران: موسسه تنظیم ...
  • (۱۳۸۹). صحیفه امام. تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام ...
  • (۱۳۹۱). شرح دعای سحر. تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار ...
  • (۱۳۹۲). تفسیر سوره حمد. تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار ...
  • (۱۴۱۵ ق). مناهج الوصول الی علم الاصول. مقرر: محمدفاضل موحدی ...
  • (۱۴۲۲ ق). کتاب الطهاره. تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار ...
  • (۱۴۳۴ ق). ولایت فقیه. تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار ...
  • الزبیدی، محمد بن محمد بن عبد الرزاق الحسینی (۱۴۰۹). تاج ...
  • زینلی، روح الله (۱۳۹۰). علم و دین. بنیاد پژوهش های ...
  • صدرالمتالهین، محمد (۱۳۸۱). المبدا و المعاد. تهران: موسسه بنیاد حکمت ...
  • (۱۳۸۹). ترجمه حکمت متعالیه در اسفار اربعه. مترجم: محمد خواجوی. ...
  • صلیبا، جمیل (۱۳۹۳). فرهنگ فلسفی. مترجم: منوچهر صانعی دره بیدی. ...
  • طباطبایی، محمدحسین (۱۳۷۸الف). تفسیر المیزان. مترجم: محمدباقر موسوی. قم: جامعه ...
  • (۱۳۷۸ب). شیعه در اسلام. قم: جامعه مدرسین. ...
  • (۱۴۳۴ ق). نهایه الحکمه. قم: مرکز مدیریت حوزه های علمیه ...
  • فروغی، محمدعلی (۱۳۹۸). سیر حکمت در اروپا. زوار ...
  • کاپلستون، فردریک (۱۳۸۸). تاریخ فلسفه. تهران: علمی و فرهنگی ...
  • مصباح یزدی، محمدتقی (۱۳۸۹). آموزش عقاید. قم: موسسه آموزشی و ...
  • (۱۳۹۲). رابطه علم و دین. محقق و نگارنده: علی مصباح. ...
  • (۱۳۹۳). تعلیقه علی نهایه الحکمه. قم: موسسه آموزشی و پژوهشی ...
  • المظفر، محمدرضا (۱۳۹۴). دروس فی علم المنطق. هاجر ...
  • یوسفیان، حسن (۱۳۹۱). کلام جدید. قم: موسسه آموزشی و پژوهشی ...
  • Ansari Shirazi, Y. (۲۰۰۵M). Lessons on the Explanation of the ...
  • Ansari, A. M. (۲۰۰۷M). Manazil al-Sairin. edited by Ahmad Abdul ...
  • Avicenna, H. A. (۱۹۷۲M). Commentaries. edited and introduced by Abdul ...
  • Barbour, I. (۲۰۱۳M). Religion and Science. translated by Pirouz Faturchi. ...
  • Bostan, H. (۲۰۱۱M). A step towards religious science. Qom: Subhan ...
  • Copleston, F. (۱۹۹۸M). A History Philosophy. Scientific and Cultural Publications ...
  • Foroughi, M.A. (۲۰۱۹M). The History of Philosophy in Europe. Zavar ...
  • Habibi, R. (۲۰۱۲M). Philosophy of Experimental Sciences. Qom: Imam Khomeini ...
  • Ibn Manzur, M. M. (۱۹۹۵M). Lisan al-Arab. Beirut: Dar Ihya ...
  • Jabraili, M.S. (۲۰۰۷M). Philosophy of Religion and New Theology. Tehran: ...
  • Jafari, M.T. (۲۰۱۵M). Philosophy of religion. Tehran: Research Institute for ...
  • Javadi Amoli, A. (۲۰۱۰M). The Status of Reason in the ...
  • (۲۰۱۹M). The staedies in religion. Qom: Isra ...
  • Khaki Gharamaleki, M.R. (۲۰۱۲M). An Analysis of the Identity of ...
  • Khomeini, R. (۱۹۹۷M). Misbah al-Hidayah ila al-Khilafah wa al-Wilayah. Tehran: ...
  • (۱۹۵۸M). Adab al-Salat. Tehran: Institute for the Compilation and Publication ...
  • (۱۹۵۸M). Kashf al-Asrar. Tehran: Institute for the Compilation and Publication ...
  • (۱۹۵۸M). The Greater Jihad. Qom: Institute for the Compilation and ...
  • (۲۰۰۱M). Forty hadiths: an exposition of ethical. Qom: Institute for ...
  • (۲۰۰۲M). Notes on the Philosophy of Imam Khomeini (RA). Institute ...
  • (۲۰۰۳M). Commentary on the Hadith of the Soldiers of Reason ...
  • (۲۰۰۸M). Political and Divine Will of Imam Khomeini (RA). Tehran: ...
  • (۲۰۱۰M). Sahifeh Imam. Tehran: Institute for the Compilation and Publication ...
  • (۲۰۱۲M). Commentary on the Supplication of Sahar. Tehran: Institute for ...
  • (۲۰۱۳M). Tafsir of Surah Al-Fatiha. Tehran: Institute for the Compilation ...
  • (۲۰۱۳M). Tafsir of Surah Hamad. Tehran: Institute for editing and ...
  • (۱۹۹۴M). Manahij al-Wusul ila Ilm al-Usul, edited by Mohammad Fadhil ...
  • (۲۰۰۱M). Kitab al-Taharah. Tehran: Institute for the Compilation and Publication ...
  • (۲۰۱۲M). Wilayat-e-Faqih. Tehran: Institute for the Compilation and Publication of ...
  • Khosropanah, A.H. (۲۰۱۱M). New theology: an Islamic approach. Qom: Ma'arif ...
  • (۲۰۱۷M).Theory of Knowledge. Qom: Ma'arif Publishing ...
  • Mesbah-Yazdi, M.T. (۲۰۱۰M). Teaching Beliefs. Qom: Imam Khomeini Educational and ...
  • (۲۰۱۳M). Realationship between religion and science. Qom: Imam Khomeini Educational ...
  • (۲۰۱۴M). Commentary on Nihayat al-Hikmah. Qom: Imam Khomeini Educational and ...
  • Muzaffar, M.R. (۲۰۱۵M). Lessons in Logic. Hajar Publishing Center. (in ...
  • Peilin, D. (۲۰۰۵M). Foundations of the Philosophy of Religion. translated ...
  • Peterson, M. (۱۹۹۸M). An Introduction to the philosophy of religion. ...
  • Sadr al-Muta'allihin, M. (۲۰۱۰M). Translation of Transcendent Wisdom in the ...
  • Sadr al-Muta'allihin, M (۲۰۰۲M). AL - Mabda WaL - Maad ...
  • Saliba, J. (۲۰۱۴M). Philosophical Culture. translated by Manouchehr Sanei Dareh ...
  • Student Basij of Imam Sadiq University (AS) (۲۰۱۲M). Discourses on ...
  • Tabatabai, M.H. (۱۹۹۹M). ‎Al -Mizan: an exegesis of the Holy ...
  • (۱۹۹۹M). Chiisme dans l'Islam. Qom: Society of Teachers ...
  • (۲۰۱۲M). Nihayat al-Hikmah. Qom: Center for the Management of Islamic ...
  • Al-Zabidi, M. M. A. R. H. (۱۹۸۸M). Taj al-Arous min ...
  • Youssefian, H. (۲۰۱۲M). New Theology. Qom: Imam Khomeini Educational and ...
  • Zeynali, R. (۲۰۱۲M). Science and Religion. Islamic Research Foundation ...
  • نمایش کامل مراجع