ارزیابی پتانسیل فرونشست زمین در آبخوان هومند -آبسرد با استفاده از روشهای سنجش از دور و ارتباط آن با برداشت آبهای زیرزمینی

در این تحقیق فرونشست دشت هومند-آبسرد و عوامل موثر بر آن بررسی شده است. برای اندازه­گیری میزان فرونشست دشت هومند-آبسرد از تصاویر راداری ماهواره سنتینل ۱ در بازه زمانی ۲۰۱۴-۲۰۱۹ استفاده گردید. جهت تفسیر و پردازش تصاویر ماهواره­ای از تکنیک DinSAR در پکیج LiCSBAS که یک پکیج پردازش تصاویر و قابل اجرا در نرم افزار پایتون می­باشد، استفاده گردید. نرخ فرونشست بدست آمده برای آبخوان مورد نظر از حداقل صفر تا ۱۱ میلی­متر در سال متغیر می­باشد. در ادامه جهت بررسی عوامل موثر بر فرونشست و تعیین پتانسیل فرونشست آبخوان اقدام به ساخت لایه­های اطلاعاتی در نرم افزار GIS گردید. با بررسی­های کارشناسی و اطلاعات جمع آوری شده، تعداد ۹ لایه اطلاعاتی از عوامل موثر بر فرونشست شامل میزان برداشت آب از آبخوان، افت تجمعی سطح آب زیرزمینی، تخلخل، ضریب فشردگی آبخوان، ضخامت آبخوان، فاصله از رودخانه، ضخامت منطقه وادوز، کاربری اراضی و تغییرات تنش موثر در محیط GIS به صورت رستر تهیه و وزن دهی گردیدند. سپس تلفیق لایه­ها با وزن­های تعیین شده به روش همپوشانی وزنی انجام شد و شاخص پتانسیل فرونشست به صورت یک نقشه تهیه گردید. جهت صحت سنجی نقشه به دست آمده، میزان فرونشست اندازه­گیری شده به روش DinSAR و پتانسیل فرونشست در محل پیزومترها مقایسه گردید و همبستگی بالایی R= ۰.۹۱)) بین دو نقشه به دست آمد. همچنین نتایج نشان داد که بیشترین میزان فرونشست در بخش­های مرکزی که بیشترین برداشت و افت آب زیرزمینی را دارد و کمترین میزان فرونشست هم در بخش­های شمالی دشت اتفاق افتاده است.

کلیدواژه ها:

دشت هومند-آبسرد ، سنتینل ۱ ، فرونشست ، همپوشانی وزنی ، LiCSBAS