شناسایی شاخص های ارزیابی عملکرد هیئت های ورزشی ایران

نقش ارزیابی عملکرد در ارتقاء بهره وری سازمانی و نظارت بر نحوه به کارگیری منابع سازمانی حایز اهمیت است و هر سازمان جهت پیشبرد اهداف و سیاست های خود باید از شاخص های ارزیابی مناسب استفاده نماید. بررسی عملکرد کسب وکار، نوعی فرایند مهم راهبردی است که برای دوام و رفاه هر سازمانی ضروری است. ازاین رو، برای اینکه سازمان ها بتوانند در عرصه رقابت به موفقیت دست یابند، به دنبال بهبود عملکرد خود هستند (وشکائی نژاد و همکاران ۱۳۹۸). بهبود عملکرد همواره در کانون توجه مدیران و محققان بوده است تا عوامل موثر بر آن شناسایی شده و راهبرد مناسب به منظور دستیابی به آنچه بیان شد، در بنگاه ها اتخاذ شود. استفاده بهینه و مدیریت منابع مازاد از دغدغه های دیگر مدیران در صنایع مختلف است (وارث و همکاران ۱۳۹۸).هیئت های ورزشی که به عنوان مجریان اصلی ماموریت فدراسیون ها، وظیفه ارائه، ترویج و توسعه مستمر رشته های ورزشی در بین مردم کشور را به عهده دارند، با عملکرد مطلوب زمینه تحقق راهبردها، اهداف کلان و برنامه های عملیاتی فدراسیون های ورزشی را فراهم می سازند به همین منظور ارزیابی عملکرد هیئت های ورزشی از اهمیت برجسته و فوق العاده ای برخوردار است.مسئله اصلی در این میان فقدان یک شاخص های عملکردی مناسب برای سنجش و اندازه گیری صحیح عملکرد هیئت های ورزشی کشور بوده است و در راستای ارزیابی عملکرد هیئت های ورزشی، تحقیقی مشخص انجام نشده، یا به ندرت تحقیقی با کلیدواژه ارزیابی عملکرد صورت گرفت است و این در صورتی است که طبق بند ۲۲ ماده ۳ و ماده ۱۵ اساسنامه های فدراسیون های ورزشی نظارت و ارزیابی عملکرد هیئت های ورزشی توسط فدراسیون های کشورمان می بایست صورت می پذیرد. لذا عمده ترین مساله ای که این پژوهش در پی پاسخگویی به آن است، شناسایی و تبیین شاخص های ارزیابی عملکرد طبق آیین نامه هیئت های ورزشی می باشد ازاین رو، مسئله ای که در این پژوهش مطرح است این می باشد که شاخص های ارزیابی عملکردی هیئت های ورزشی که اجرای وظایف قانونی و برنامه های بخش های مختلف فدراسیون ها را با رویکردی نظام مند، در فعالیت های سالانه پیاده نماید کدم اند؟روش شناسی پژوهشروش تحقیق حاضر به لحاظ جمع آوری اطلاعات از نوع پژوهش های آمیخته (کیفی و کمی) و به لحاظ هدف یا جهت گیری کلی از نوع تحقیقات پژوهشی کاربردی بوده است که در فرایند اجرای پژوهش ابتدا در بخش کیفی با استفاده از مصاحبه عمقی طبق مولفه ها و گویه های مدنظر خبرگان، شاخص ارزیابی عملکرد هیئت های ورزشی شناسایی شد و بر اساس آن ها، پرسشنامه تحقیق تدوین شد سپس تغییرات و ویرایش های احتمالی و همچنین تائید روایی صوری و محتوایی پرسشنامه توسط متخصصان مدیریت ورزشی انجام و روایی سازه آن با کمک تحلیل عاملی اکتشافی و تائیدی مورد تائید قرار گرفت. جامعه آماری این تحقیق در بخش کیفی، شامل روسای فدراسیون و هیئت های ورزشی، اعضای هیئت رئیسه فدراسیون که سابقه مدیریت در هیئت های ورزشی را داشته اند و مدیران کل و ستادی وزارت ورزش و جوانان بودند. همچنین در بخش کمی نیز کلیه هیئت های ورزشی کشور به عنوان جامعه در نظر گرفته شدند که از طریق ۵۱ فدراسیون ورزشی و ۳۱ اداره کل ورزش و جوانان استانی به صورت کل شمار به عنوان نمونه انتخاب شدند و پرسشنامه برای آنها ارسال گردید و تعداد ۲۵۳ پرسشنامه جمع آوری شد. منبع گردآوری داده های تحقیق مطالعات کتابخانه ای و به صورت میدانی بود که از طریق مصاحبه و پرسشنامه برای گردآوری اطلاعات استفاده شد همچنین به منظور بررسی روایی ابزار تحقیق در اختیار ۱۲ نفر از مدیران ارشد ورزشی قرار گرفت و پس از اعمال نظرات آنها مورد تائید قرار گرفت. همچنین به منظور بررسی پایایی ابزار تحقیق، در یک نمونه اولیه با ۳۱ هیئت ورزشی، ضریب آزمون آلفای کرونباخ برای پرسشنامه ۹۲/۰ به دست آمد. برای تجزیه وتحلیل داده ها، آزمون فرضیه ها و در کل، برای تعمیم نتایج از نمونه به جامعه آماری، از کلموگروف اسمیرنف، تی تک نمونه ای، فریدمن، مدل سازی معادلات ساختاری و از نرم افزارهای PLS Smart و Spss استفاده شد.یافته های تحقیقبر مبنای یافته های حاصل از تحلیل عاملی اکتشافی این پژوهش ۲۷گویه به عنوان شاخص های ارزیابی عملکرد دارای الویت می باشد که هیئت های ورزشی می بایست در قالب ۷ عامل یا حوزه عملکردی شامل؛ توسعه و همگانی، مالی و جذب منابع، آموزش، استعدادیابی، مسابقات و رویدادها، اردوها و اعزام ها و نیز حقوقی و قانونی مورد ارزیابی عملکرد سالیانه قرار گیرند.بحث و نتیجه گیریهیئت های ورزشی در قالب حوزه های عملکردی توسعه و همگانی، مالی و جذب منابع، آموزش، استعدادیابی، مسابقات و رویدادها، اردوها و اعزام ها و نیز حقوقی و قانونی بر اساس یافته های موجود امکان ارزیابی عملکرد سالیانه دارند که این یافته ها با نتایج پژوهش های کشاورز و همکاران (۱۳۹۹)، علیمرادی و همکاران (۱۳۹۹)، میر فخرالدینی و همکاران (۱۳۹۲) که با استفاده از مدل BSC و شفیعی و همکاران (۱۳۹۳)، میر کاظمی و همکاران (۱۳۹۰)، سلیمانی دامنه (۱۳۸۹) که از مدل AHP و محمدی و همکاران (۱۳۹۵) از مدل بنیاد مدیریت کیفیت اروپا برای ارزیابی عملکرد سازمان های ورزشی استفاده کرده بودند متفاوت می باشد، به این دلیل که به اندازه این شاخص ها و حوزه های ویژه عملکردی هیئت های ورزشی که منطبق با ماموریت و وظایف قانونی آنها در این پژوهش شناسایی و اولویت بندی شده اند، از دقت و برازش مطلوب برای ارزیابی عملکرد و رتبه بندی اصولی آنها برخوردار نمی باشند. درنهایت به فدراسیون های ورزشی پیشنهاد می گردد با اعلام شاخص های ارزیابی موجود در این پژوهش، امکان پیش بینی تعداد فعالیت ها را برای هیئت های تابعه فراهم نمایند و با انجام ارزیابی تکوینی و پایانی طبق حوزه های عملکردی موجود، میزان اجرای وظایف قانونی و رتبه بندی اصولی هیئت های استانی را در دستیابی به اهداف تعیین نمایند.

کلیدواژه ها:

شاخص های ارزیابی ، عملکرد ، هیئت های ورزشی ایران