شناسایی ابعاد و مولفه های مدل پیاده سازی اشتراک دانش در سازمان های آموزشی

هدف اصلی این پژوهش شناسایی ابعاد و مولفه های مدل پیاده سازی اشتراک دانش در سازمان های آموزشی است. روش پژوهش حاضر از نوع آمیخته ( کیفی-کمی) است. جامعه آماری این پژوهش در بخش کیفی کلیه خبرگان، کارشناسان، مدیران و رهبران آموزشی در سازمان آموزش و پرورش شهر اهواز بود. نمونه‎گیری تا زمان دستیابی به اشباع داده ها ادامه داشت و با تعداد ۱۵ نفر از اعضای جامعه آماری مصاحبه به عمل آمد. جامعه آماری در بخش کمی، کلیه مدیران مدارس شهر اهواز در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ بودند. برای تعیین حجم نمونه از جدول مورگان استفاده و تعداد ۲۹۰ نفر به عنوان حجم نمونه آماری انتخاب گردید. شیوه نمونه گیری به صورت تصادفی بود. در بخش کیفی پژوهش از ابزار مصاحبه نیمه ساختاریافته برای گردآوری اطلاعات استفاده شد. در بخش کمی این پژوهش برای اعتباربخشی مدل پژوهش از ابزار پرسشنامه استفاده گردید. جهت تجزیه و تحلیل داده ها، در بخش کیفی از روش تحلیل محتوای کیفی با تکیه بر کدگذاری باز و محوری و در بخش کمی پژوهش نیز با استفاده از آمار توصیفی، آزمون t تک نمونه ای، آزمون فریدمن، شاخص برازش و تحلیل عاملی تاییدی استفاده شد. از نرم افزار آموس(AMOS) جهت تحلیل عاملی تاییدی و از نرم افزار SPSS در تحلیل آمارهای توصیفی، آزمون فریدمن و آزمون t بهره گرفته شد. مطابق نتایج حاصل از یافته های بخش کیفی، عوامل اصلی موثر در اشتراک گذاری دانش شامل ۵ عامل؛ فردی (۸ مولفه)، سازمانی (۸ مولفه)، فرهنگی(۵ مولفه)، زیرساختی (۵ مولفه) و مدیریتی (۵ مولفه) می باشد که به ترتیب دارای بیشترین فراوانی بوده و نسبت به سایر عوامل در اشتراک گذاری دانش اهمیت بیشتری دارند. یافته های بخش کمی نیز نشان داد که عوامل؛ فردی، زیرساختی، سازمانی، فرهنگی و مدیریتی به عنوان عوامل موثر بر اشتراک گذاری دانش می باشند. بالاترین میانگین به عوامل فردی اختصاص دارد. همچنین، عوامل زیرساختی، سازمانی، فرهنگی و مدیریتی در رتبه های بعدی قرار دارند. آزمون همبستگی پیرسون نیز نشان داد، که بین همه عوامل اشتراک گذاری دانش در سطح ۰۱/۰ رابطه معنی دار است. نتایج تحلیل عاملی نیز تایید کننده اثرگذار بودن پنج عامل مورد مطالعه بر اشتراک دانش است. نتایج کلی پژوهش حاکی از آن است هر یک از پنج عامل فردی، سازمانی، فرهنگی مدیریتی و زیرساختی، از عوامل موثر بر اشتراک گذاری دانش میان مدیران مدارس شهر اهواز هستند. از این رو، اگر سازمان آموزش و پرورش بخواهد فرایند اشتراک دانش را توسعه دهد، ضمن توجه به هر پنج عامل موثر مطرح شده، به عوامل فردی انسانی و زیرساختی توجه ویژهای نماید.

کلیدواژه ها:

دانش ، اشتراک گذاری دانش ، مدیریت دانش ، مدیران مدارس