معیار ارزشمندی رفتارهای اختیاری و شرایط آن با تکیه بر قرآن و حدیث

یکی از مهم ترین پرسش های با سابقه در اخلاق این است که معیار یا معیارهای اخلاقی بودن یا ارزشمندی یک عمل اختیاری چیست و با چه معیاری می توان با توجه به تحلیل متون دینی، اخلاقی بودن رفتاری را تعیین کرد و آن را دارای ارزش اخلاقی مثبت (درجه ای از خوبی) یا منفی(درجه ای از بدی) دانست؟ در این مقاله، ضمن اشاره به معیارهای ارزشمندی افعال اختیاری، افعال ارزشمند را در دو دسته افعال ارزشمند در دنیا و افعال ارزشمندی که ارزش آن از گستره دنیای مادی فراتر رفته و پاداش آن فراتر از ظرفیت دنیای مادی است، تقسیم کرده و سپس معیار ارزش مثبت افعال اختیاری انسان را - با استناد به متون دینی - جلب خشنودی و رضایت خدا دانستیم. همچنین برای این که عملی متضمن خشنودی خدا باشد، دو شرط رعایت عبودیت و بندگی خدا و در راستای تقویت یا پاسداری از کرامت انسانی بودن عمل را دربرداشته باشد؛ زیرا رفتاری که فاقد این دو شرط باشد، از ارزش مثبت خالی است؛ زیرا نمی تواند موجبات خشنودی پروردگار را فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

رفتارهای اخلاقی ، ارزشمندی رفتارها ، معیار ارزشمندی رفتارهای اخلاقی ، رفتارهای اختیاری ، خشنودی خدا ، کرامت انسان