تحلیلی بر راهبردهای انتظامی- امنیتی در کتاب عهد اردشیر (عصر ساسانیان)

ایجاد انتظام و در پی آن برقراری امنیت از مهم ترین کارکردهای هر حکومت یا نظام سیاسی است و با توجه به اینکه در هر نظام سیاسی، ایجاد نظم و برقراری امنیت با موضوع تداوم قدرت و سلطه حکمرانان ارتباط دارد، پس می توان گفت وجود نظم و امنیت در اشکال مختلف کاملا در ارتباط مستقیم با نحوه و کیفیت حکومت حاکمان است. بر همین اساس در فرهنگ سیاسی ایران باستان، بهبود کیفیت فرمانروایی شاهنشاهان و یا عمل به خویشکاری بر اساس فره ایزدی، بخشی از خلا های امنیتی و انتظامی جامعه را که منجر به زوال حکومت و سقوط پادشاهی می شده را از میان برمی داشته است. کتاب عهد اردشیر حاوی اندرزهای اردشیر، موسس سلسله ساسانی، خطاب به جانشینان خویش و برآمده از اندیشه سیاسی ایرانیان باستان است. این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی در پی پاسخ گویی بدین پرسش است که اردشیر در اندرزنامه خویش در راستای ایجاد انتظام و امنیت در جامعه، در حوزه حکمرانی شهریاران چه راهبردهایی را توصیه می کند؟ و هدف اردشیر از ارائه این راهبردها چیست؟ نتایج پژوهش حاکی از آن است که اردشیر با در نظر گرفتن اصول حاکم بر ایدئولوژی حکومت ساسانیان، بایدها و نبایدهای شهریاری را در حوزه های مختلف سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ارائه می دهد. می توان گفت هدف کوتاه مدت اردشیر از بیان این راهکارها، بهبود کیفیت حکمرانی برای شاهان پس از خود، ایجاد نظم و حفظ امنیت هم در بعد داخلی و هم خارجی و هدف بلندمدت وی، حفظ و بقای حکومت یا نظام سیاسی بوده است.

کلیدواژه ها:

راهبردهای انتظامی-امنیتی ، عهد اردشیر ، اندرزنامه ، حکمرانی ، شهریار