اثربخشی «درمان فعال سازی رفتاری» بر خودپنداره جنسی و صمیمیت در روابط زنان یائسه دارای اختلال عملکرد جنسی

مقدمه: یکی از مشکلات شایع دوران یائسگی کاهش توانایی جنسی و اختلال عملکرد جنسی است که می تواند باعث کاهش کیفیت زندگی زنان شود. لذا پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی "درمان فعال سازی رفتاری" بر خودپنداره جنسی و صمیمیت در روابط زنان یائسه دارای اختلال عملکرد جنسی انجام شد.   روش کار: پژوهش حاضر از نوع  نیمه تجربی با پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل و پیگیری ۴۵ روز بود. جامعه آماری پژوهش حاضر، شامل همه زنان یائسه دارای اختلال عملکرد جنسی مراجعه کننده به مراکز درمانی تخصصی در زمینه اختلالات جنسی واقع در شهر اصفهان در سال ۱۴۰۲ بودند.  نمونه آماری از مراکز درمانی تخصصی در زمینه اختلالات جنسی در شهر اصفهان به روش در دسترس به تعداد ۳۰  زن یائسه  بالای ۵۰ سال دارای اختلال عملکرد جنسی با تشخیص مصاحبه تشخیصی روانشناس بالینی و کسب نمره عملکرد جنسی کمتر از ۲۸ از ۳۶ نمره  "شاخص عملکرد جنسی زنان"(Female Sexual Function Index) به شیوه نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. سپس به صورت تصادفی ساده به شیوه قرعه کشی در  گروه "درمان فعال سازی رفتاری" و کنترل گمارش شدند (هرگروه ۱۵ تن). جمع آوری داده ه با پرسشنامه جمعیت شناختی، "پرسشنامه چند وجهی خودپنداره جنسی" (Multidimensional Sexual Self- Concept Questionnaire) و "ارزیابی شخصی صمیمیت در روابط"(Personal Assessment of Intimacy in Relationships) انجام گرفت. برای گروه مداخله، ۸ جلسه ۹۰ دقیقه ای "درمان فعال سازی رفتاری"(هفته ای ۲ جلسه) برگزار شد. پس از اتمام مداخله، پس آزمون و به فاصله ۴۵ روز بعد پیگیری انجام شد. داده ها در نرم افزار اس پی اس اس نسخه ۲۳ تحلیل شد. یافته ها: بین گروه مداخله و گروه کنترل در ۲ متغیر خودپنداره جنسی و صمیمیت در روابط، در مرحله پس آزمون و پیگیری تفاوت معناداری وجود داشت.  بنابراین، مداخله در بهبود خودپنداره جنسی و صمیمیت در روابط زنان یائسه دارای اختلال عملکرد جنسی اثر بخش بود (۰۵/۰>P).   نتیجه گیری: "درمان فعال سازی رفتاری" باعث بهبود خودپنداره جنسی و صمیمیت در روابط در زنان یائسه دارای اختلال عملکرد جنسی می شود. پیشنهاد می شود در مراکز بهداشت و درمان و مراکز مشاوره از درمان فوق، برای ارتقای متغیرهای روانشناختی مرتبط با عملکردجنسی زنان یائسه استفاده شود.

کلیدواژه ها:

Sexual Dysfunction ، Sexual Self-esteem ، Behavioral Activation Therapy ، Intimacy in Relationships ، Menopause. ، اختلال عملکرد جنسی ، خودپنداره جنسی ، درمان فعال سازی رفتاری ، صمیمیت در روابط ، یائسگی.