امکان سنجی رابطه حق حبس و تمکین از منظر فقه فریقین و حقوق مدنی ایران

سال انتشار: 1403
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 212

فایل این مقاله در 38 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JFIQH-4-7_001

تاریخ نمایه سازی: 16 مهر 1403

چکیده مقاله:

فقهای مشهور امامیه و برخی از فقهای اهل سنت بر این نظر هستند که زوجه به طور مطلق تا دریافت مهریه حال، از حق حبس برخوردار است، از این روی میان مهریه و تمکین رابطه ای مستقیم قائل هستند. قانون مدنی نیز در ماده ۱۰۸۵ از دیدگاه مشهور تبعیت کرده است، در مقابل، گروهی از فقهای امامیه به طور مطلق و برخی از فقهای اهل سنت در صورت اعسار زوج، منکر چنین ارتباطی بوده و برای زوجه حق حبس قائل نیستند. تحقیق حاضر که به روش توصیفی- تحلیلی انجام گرفته است، دلایل استنادی قائلین به رابطه مذکور را مورد نقد قرار داده و بر این باور است که ادله یاد شده توانایی اثبات ادعای آنان را ندارند. در مقابل، با استناد به ادله ای نظیر آیات، روایات و شواهد متعدد و متقن دیگری دیدگاه دوم را دارای قوت دانسته به طوری که نتیجه آن، حفظ کرامت انسانی زن و تحکیم خانواده می باشد. از اینرو تغییر مواد قانونی مربوطه نیز پیشنهاد شده است.

نویسندگان

رضا دهقان نژاد

استادیار گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران

حمید مسجدسرائی

استاد فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریم ...
  • ابن ادریس حلی، محمد بن احمد (۱۴۱۰ق)؛ السرائرالحاوی لتحریر الفتاوی، ...
  • ابن الرفعه، احمد بن محمد بن علی الانصاری (۲۰۰۹م)؛ کفایه ...
  • ابن عابدین، محمد امین بن عمر (۱۴۱۲ق)، رد المحتار علی ...
  • ابن قدامه، ابو محمد موفق الدین عبد الله (۱۳۸۸ق)، عدد ...
  • ابن منظور، محمد بن مکرم (۱۴۱۴ق) ؛ لسان العرب ، ...
  • اراکی، محمد علی (۱۴۱۹ق)؛ کتاب النکاح، قم: نور نگار ...
  • اسماعیلی فلاح، مرضیه؛ شاکری گلپایگانی، طوبی، تحدید تمکین از منظر ...
  • انصاری، مرتضی بن محمد امین (۱۴۱۵ق، الف)، کتاب النکاح، قم، ...
  • انصاریف مرتضی بن محمدامین(۱۴۱۵ق،ب)؛ کتاب المکاسب، ۶ جلد، قم: کنگره ...
  • انصاری، مرتضی بن محمدامین (۱۴۱۴ق)؛ رسائل فقهیه، قم، کنگره جهانی ...
  • بستان، حسین و دهقان نژاد، رضا، (۱۳۹۷ش)؛ زن در قرآن، ...
  • بحرانی، یوسف بن احمد (۱۴۰۵ق)؛ الحدائق الناضره فی احکام العتره ...
  • بحرانی، یوسف بن احمد (بی تا)؛ الانوار الحیریه و الاقمار ...
  • بحرانی(آل عصفور)، حسین بن محمد، (بی تا)؛ الانوار اللوامع فی ...
  • بنیاد دائره المعارف اسلامی (بی تا)؛ دانشنامه جهان اسلام. بی ...
  • بیهقی، احمد بن الحسین (۱۴۲۴ق)؛ السنن الکبری، المحقق: محمد عبد ...
  • ترمذی، محمد بن عیسی (۱۹۹۸م)، سنن الترمذی، المحقق: بشار عواد ...
  • الجزیری، عبد الرحمن بن محمد (۱۴۲۴ق)، الفقه علی المذاهب الاربعه، ...
  • جمعی از مولفان (بی­تا)؛ مجله فقه اهل البیت علیهم السلام، ...
  • حر عاملی، محمد بن حسن (۱۴۰۹ ق)؛ تفصیل وسائل الشیعه ...
  • حسینی روحانی، سید محمدصادق (۱۴۱۲ق)؛ فقه الصادق، قم: دار الکتاب ...
  • خطیب شربینی، محمد بن احمد (۱۴۱۵ق)، مغنی المحتاج الی معرفه ...
  • خلیل، احمد بن محمد بن حسن بن ابراهیم (بی تا(؛ ...
  • خمینی، سید روح الله (بی تا)؛ تحریر الوسیله، ۲ جلد، ...
  • خوانساری، سید احمد بن یوسف (۱۴۰۵ق)؛ جامع المدارک فی شرح ...
  • خوانساری نجفی، موسی بن محمد (۱۳۷۳ق)؛ رساله فی قاعده نفی ...
  • خویی، سید ابو القاسم (بی­تا)؛ مصباح الفقاهه (المکاسب)، بی­جا: بی­نا ...
  • دهقان نژاد، رضا؛ محمدی سیدسجاد؛ پورلطف اله حسن؛ بازپژوهی مقتضای ...
  • راغب اصفهانی، حسین بن محمد (۱۴۱۲ق)؛ المفردات فی غریب القرآن، ...
  • رحیبانی، مصطفی بن سعد بن عبده السیوطی (۱۴۱۵ق)؛ بی جا: ...
  • الزحیلی، وهبه بن مصطفی (بی تا،)؛ الفقه الاسلامی و ادلته، ...
  • سبحانی تبریزی، جعفر (بی­تا)، نظام النکاح فی الشریعه الاسلامیه الغراء، ...
  • سبزواری(محقق)، محمد باقر بن محمد مومن (۱۴۲۳ق)؛ کفایه الاحکام، قم: ...
  • سبزواری، سید عبدالاعلی (۱۴۱۳ق)؛ مهذب الاحکام، قم: موسسه المنار ...
  • سرخسی، محمد بن احمد (۱۴۱۴ق)؛ المبسوط، بیروت: دار المعرفه ...
  • سند، محمد (۱۴۳۲ق)؛ بحوث فی القواعد الفقهیه، بیروت: دار المتقین ...
  • سید سابق (۱۳۹۷ق)، فقه السنه، بیروت: دار الکتاب العربی ...
  • سیوری حلی، (فاضل مقداد)، مقداد بن عبد الله (۱۴۲۵ق)؛ کنز ...
  • سیوری حلی، (فاضل مقداد)، مقداد بن عبد الله (۱۴۰۴ق)؛ التنقیح ...
  • سیوطی، جلال الدین عبد الرحمن بن ابی بکر، جلال الدین ...
  • شبیری زنجانی، سید موسی (۱۴۱۹ق)؛ کتاب نکاح، قم: موسسه پژوهشی ...
  • شهید اول (عاملی)، محمد بن مکی (۱۴۱۴ق)؛ غایه المراد فی ...
  • شهید ثانی(جبعی عاملی)، زین الدین بن علی (۱۴۱۰ق)؛ الروضه البهیه ...
  • شهید ثانی(جبعی عاملی)، زین الدین بن علی (۱۴۱۳ق)؛ مسالک الافهام ...
  • صفائی، سید حسن، امامی اسدالله (۱۳۹۲)؛ مختصر حقوق خانواده، تهران: ...
  • طباطبایی(علامه)، سید محمدحسین (۱۴۱۷ق)، المیزان فی تفسیر القرآن، قم: موسسه ...
  • طباطبایی(صاحب ریاض)، سید علی بن محمد (۱۴۱۸ق)؛ ریاض المسائل فی ...
  • طباطبایی حکیم، سید محمدسعید (۱۴۲۷ق)؛ مسائل معاصره فی فقه القضاء، ...
  • طباطبایی قمی، سید تقی (۱۴۲۶ق)؛ مبانی منهاج الصالحین، قم: منشورات ...
  • طباطبایی قمی، سید تقی (۱۴۲۳ق)؛ الدلائل فی شرح منتخب المسائل، ...
  • طبرسی، رضی الدین حسن بن فضل (۱۴۱۲ق)؛ مکارم الاخلاق، قم: ...
  • طریحی، فخرالدین (۱۴۱۶ق)؛ مجمع البحرین، تهران: کتابفروشی مرتضوی ...
  • طوسی، محمد بن حسن (۱۳۶۵ش)؛ تهذیب الاحکام، تهران: دار الکتب ...
  • طوسیف محمد بن حسن (۱۳۸۷ق)؛ المبسوط فی فقه الامامیه، تهران: ...
  • عاملی، محمد بن علی (۱۴۱۱ق)؛ نهایه المرام فی شرح مختصر ...
  • علامه حلی، حسن بن یوسف (۱۴۱۴ق)، تذکره الفقهاء، قم: موسسه ...
  • علامه حلی، حسن بن یوسف (۱۴۲۰ق)؛ تحریر الاحکام الشرعیه علی ...
  • علامه حلی، حسن بن یوسف (۱۴۱۳ق)؛ مختلف الشیعه فی احکام ...
  • عمیدی، عمید الدین بن محمد (۱۴۱۶ق)؛ کنز الفوائد فی حل ...
  • غرناطی، محمد بن یوسف (۱۴۱۶ق)؛ التاج والاکلیل لمختصر خلیل، بی ...
  • فاضل لنکرانی، محمد (۱۴۲۱ق)؛ تفصیل الشریعه فی شرح تحریر الوسیله ...
  • فاضل هندی، محمد بن حسن (۱۴۱۶ق)؛ کشف اللثام و الابهام ...
  • فخرالمحققین، محمد بن حسن (۱۳۸۷ق)؛ ایضاح الفوائد فی شرح مشکلات ...
  • فضل الله، محمد حسین (۱۴۱۹ق)، تفسیر من وحی القرآن، بیروت: ...
  • فیض کاشانی، محمد محسن (بی تا)، مفاتیح الشرائع، قم: انتشارات ...
  • فیومی، احمد بن محمد مقری (بی تا)، المصباح المنیر فی ...
  • قرشی، سید علی اکبر، (۱۴۱۲ق)، قاموس قرآن، تهران: دار الکتب ...
  • کاتوزیان، ناصر (۱۳۹۴)، دوره حقوق مدنی، خانواده ( جلد اول)، ...
  • کاسانی، ابو بکر بن مسعود (۱۴۰۶ق)، بدائع الصنائع فی ترتیب ...
  • کاشف الغطاء، حسن بن جعفر (۱۴۲۲ق)، انوار الفقاهه - کتاب ...
  • کاظمی، جواد بن سعد (بی­تا)؛ مسالک الافهام الی آیات الاحکام، ...
  • کلینی، محمد بن یعقوب (۱۳۶۵ش)؛ الکافی، تهران: دار الکتب الاسلامیه ...
  • مجلسی، اصفهانی، محمد تقی(۱۴۰۶ق)؛ روضه المتقین فی شرح من لایحضره ...
  • م‍ج‍ل‍س‍ی ، م‍ح‍م‍د ب‍اق‍ر ب‍ن م‍ح‍م‍دت‍ق‍ی (۱۴۰۳ق)؛ ملاذ الاخیار فی ...
  • مجموعه من المولفین (۱۴۰۴-۱۴۲۷ق)؛ الموسوعه الفقهیه الکویتیه، مصر: وزاره الاوقاف ...
  • محقق حلی، جعفر بن حسن (۱۴۱۸ ق)؛ شرائع الاسلام فی ...
  • محقق کرکی، علی بن حسین (۱۴۱۴ق)؛ جامع المقاصد فی شرح ...
  • محقق کرکی، علی بن حسین ( ۱۴۰۹ق)؛ رسائل المحقق الکرکی، ...
  • محمدی ری شهری، محمد، با همکاری عباس پسندیده، مترجم حمیدرضا ...
  • مراغی، احمد بن مصطفی (بی­تا)، تفسیر المراغی، بیروت: داراحیاء التراث ...
  • مرغینانی، علی بن ابی بکر (بی تا)؛ الهدایه فی شرح ...
  • مصطفوی، حسن (۱۴۰۲ق)؛ التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، تهران: مرکز ...
  • مغنیه، محمدجواد (۱۴۲۱ق)؛ الفقه علی المذاهب الخمسه، بیروت: دار التیار ...
  • مکارم شیرازی، ناصر (۱۴۱۱ق)؛ القواعد الفقهیه، قم: مدرسه امام امیر ...
  • مکارم شیرازی، ناصر (۱۴۲۴ق)، کتاب النکاح، قم: مدرسه امام علی ...
  • مهریزی، مهدی (۱۳۸۶)؛ شخصیت و حقوق زن در اسلام، تهران، ...
  • نجفی، (صاحب جواهر)، محمدحسن (۱۴۰۴ق)؛ جواهر الکلام فی شرح شرائع ...
  • نسائی، ابو عبد الرحمن (۱۴۰۶ق)؛ السنن الصغری للنسائی، تحقیق: عبد ...
  • نوری، (محدث)، حسین بن محمدتقی (۱۴۰۸ق)؛ مستدرک الوسائل و مستنبط ...
  • هدایت نیا، فرج الله (۱۳۸۶)؛ حق حبس زوجه برای استیفای ...
  • هدایت نیا، فرج الله (۱۳۹۷)؛ نشوز زوجین در فقه و ...
  • (https://rrk.ir؛ سایت روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران: تاریخ مراجعه ۰۲/۱۱/۱۴۰۲) ...
  • نمایش کامل مراجع