مطالعه تطبیقی اثبات زوجیت از طریق اقرار از منظر مذاهب فقهی

از ادله اثباتی در نظام حقوقی اسلام «اقرار» است و با توجه به اهمیت ازدواج در این نظام حقوقی، سوال اصلی پژوهش این است که دیدگاه مذاهب اسلامی در رابطه با قدرت اثباتی اقرار در اثبات اصل نکاح از چه کیفیتی برخوردار است؟ آیا اقرار به نحو مطلق، توانایی اثبات دارد یا اینکه توانایی اثبات آن مقید به ظروفی خاص است که در صورت فراهم بودن آنها، قدرت اثباتی دارد؟ پژوهش کنونی که به شیوه­ی توصیفی – تحلیلی و با هدف تطبیق و مقایسه­ی دیدگاه­های مختلف فقهی صورت گرفته، نشان می دهد که توانایی اثباتی اقرار بر نکاح همراه با تصدیق طرف مقابل، از نظر فقیهان امامیه، حنفیه و حنابله و زیدیه و شافعیه (قول جدید) مطلق است و نیازی به سایر ادله نیست اما از دیدگاه فقیهان مالکی، قدرت اثباتی اقرار مقید به این است که زوجین، در غیر وطن خودشان باشند، اما اگر در وطن خودشان باشند، اقرار، راه اثبات نیست بلکه نیاز به سایر ادله است. اجرای دیدگاه فقیهان مالکی در برخی موارد می تواند به تعطیلی استیفای حق، منجر شود اما دیدگاه دیگر که پشتوانه آن شیوه ی عملی عقلای عالم است، از استحکام فقهی برخوردار می باشد. همچنین با توجه به این که اصل ۱۲ قانون اساسی، مذاهب اسلامی را در احوال شخصیه از جمله نکاح تابع فقه خود می­داند و عمل طبق فقه آنان را در دادگاههای ایران رسمیت داده لذا تبیین دیدگاه مذاهب در این مساله، می تواند مفید باشد.

کلیدواژه ها:

ادله اثبات ، اقرار ، مذاهب فقهی ، فقه امامیه ، مذاهب اربعه ، فقه زیدی