برساخت زن مدرن در گفتمان تجددگرای دوره قاجار

همزمان با رویارویی ایران با مدرنیته ی غربی و شکل گیری تقابلات گفتمانی متاثر از آن، زنان، هویت و شرایط زندگی آنها به عنوان یکی از مهم ترین سوژه ها مورد توجه قرار گرفتند و دامنه ی وسیعی از گفتار پیرامون آنها در این گفتمان ها شکل گرفت و زنان به یکی از محورهای مهم بحث مورد توجه قرار گرفتند.مقاله ی حاضر با بررسی گفتارهای تجددگرایانه حول محور زنان، با بهره گیری از روش تحلیل گفتمان انتقادی به واکاوی معنایی سوژه زن مدرن در این گفتمان می پردازد و به این پرسش پاسخ می دهد که سوژه زن مدرن درگفتمان تجددگرای دوره قاجار چه معنایی یافته است؟ چه ایدئولوژی هایی بر این گفتمان در موضوع زنان حاکم بوده است؟ این گفتمان در احراز موقعیت در گفتمان مسلط عصر مشروطه چه جایگاهی به دست آورده اند؟نتایج تحقیق نشان می دهد که زن مدرنی که در تقابل با سنت شکل گرفت، در گفتمان تجددگرا به مثابه "سوژه ی مطالبه گرنقاد" برساخت می شود. با نقد سنت ها و با در مرکز نشاندن ایده ی محوری مساوات، عناصر هویتی مدرن را برای زنان همانند مردان طلب می کند. این گفتمان در گزاره هایی که تقابل آشکار با سنت نداشتند توفیق بیشتری به دست آورده است.

کلیدواژه ها:

مدرنیته ، زن مدرن ، زن سنتی ، گفتمان ، تحلیل گفتمان انتقادی