ارزیابی آماره‎های اندازه گیری دقت مدل و استفاده صحیح از آنها (مطالعه موردی: درون‎یابی بارش در استان فارس)

در بسیاری از تحقیقات علمی، بدون توجه به برخی ملاحظات، از آماره های سنجش خطا برای انتخاب مدل یا روش در تحلیل فضایی مخاطرات محیطی استفاده می شود. این پژوهش به بررسی دقت روش های درون یابی بارش در استان فارس پرداخته و هدف آن ارزیابی عملکرد آماره های پرکاربرد اندازه گیری خطا و ارائه توصیه هایی برای استفاده صحیح از آن ها بوده است. در این مطالعه، بارش سال ۱۳۹۸ که یک سال پربارش بود، با استفاده از ۱۶۱ ایستگاه هواشناسی (۲۲ ایستگاه همدیدی و ۱۳۹ ایستگاه باران‎سنجی) و روش های وزنی عکس فاصله، کریجینگ، کوکریجینگ و تابع پایه شعاعی درون یابی شد. نتایج ارزیابی آماره MBE  نشان می‎دهد که به دلیل صفر شدن مجموع مقادیر مثبت و منفی، محققان ممکن است در انتخاب روش درون یابی دچار اشتباه شوند. این آماره تنها بیش برآوردی و کم برآوردی را نشان می دهد و نمی توان از آن برای ارزیابی دقت و انتخاب روش های درون یابی استفاده کرد. در مورد ضریب تبیین (r۲)، نتایج نشان داد که به دلیل عدم تطابق دامنه تغییرات این ضریب (صفر تا ۱) با مقادیر خطا (۱۰۰ تا ۴۰۰ میلی‎متر برای درون‎یابی بارش استان فارس)، استفاده از آن برای ارزیابی دقت روش مناسب نیست. همچنین، نتایج  NRMSE نشان داد که در نمونه‎های با تعداد کم (n=۳, NRMSE=۰.۳۵) در مقایسه با نمونه‎های با تعداد زیاد (n=۲۰, NRMSE=۰.۰۹۷)، به طور قابل توجهی افزایش می یابد و استفاده از این آماره توصیه نمی شود. در نتیجه گیری کلی، استفاده از آماره‎های MAE و RMSE برای ارزیابی خطای روش‎های درون‎یابی به دلیل واقعی‎تر نشان دادن مقدار خطا پیشنهاد می‎شود.

کلیدواژه ها:

Precipitation ، Error evaluation statistics ، Interpolation methods ، Fars province ، بارش ، آماره های ارزیابی خطا ، روش های درون یابی ، استان فارس