تحلیلی بر ارزیابی نقش سرمایه گذاری عمرانی دولت در توسعه روستایی (مطالعه موردی: دهستان مهبان شهرستان نیکشهر)

تحولات روستایی و تحقق پیشرفت در فضاهای روستایی نیازمند توجه و سرمایه گذاری دولتی، خصوصی و تعاونی است. بسته به این که میزان چنین دخالتی چه میزان باشد و نقش بخش دولتی حداکثری باشد یا حداقلی؛ میزان دخالت دولت در سرمایه گذاری و برنامه ریزی روستایی متفاوت است. میزان نقش آفرینی و سرمایه گذاری دولت در توسعه روستایی و رفاه و رضایت روستاییان و همچنین در تثبیت و ماندگاری جمعیت در نواحی روستایی باید مفید، کارآمد و موثر باشد. دهستان مهبان از توابع شهرستان نیکشهر است که مهمترین طرح های عمرانی پس از انقلاب در این دهستان شامل طرح برق رسانی و آب رسانی، ایجاد مراکز بهداشتی و آموزشی بوده است. هدف از تحقیق حاضر ارزیابی طرح های عمرانی دولت در این دهستان و نقش این طرح ها در توسعه روستایی و بهبود کیفیت زندگی در این مناطق و در نتیجه تثبیت جمعیت روستایی می باشد. پژوهش براساس هدف جزء تحقیقات کاربردی، به لحاظ ماهیت از نوع توصیفی- تحلیلی بوده و به لحاظ روش انجام نیز از نوع کتابخانه ای و میدانی با راهبرد پیمایشی است. روستاهای نمونه حداقل ۱۰ درصد جامعه آماری (۴ روستای مته سنگ، مهبان، داروکان و کشیک) هستند که حجم نمونه در سطح خانوار (۱۰۰۷ خانوار) به کمک فرمول کوکران ۲۷۸ سرپرست خانوار تعیین شد. داده ها از طریق پرسشنامه گردآوری شد. برای تحلیل داده ها از روش آمار استنباطی آزمون پارامتریک (T test)، همبستگی و مدل WP استفاده شد. نتایج آزمون T برای آزمون فرضیه اول نشان داد: هر چه به پیش می رویم مردم احساس می کنند طرح های عمرانی دولت مانند گذشته اثرگذار و مطلوب نیست و سرمایه گذاری های عمرانی دولت در روستاها کاهش می یابد و مولفه هایی چون: خوب اجرا شدن طرح ها، نظارت بر اجرای طرح ها، پوشش همه حوزه ها، مطلوبیت طرح ها و ارتباط با نیازهای حیاتی روستائیان در طرح های عمرانی دهستان مهبان فراموش شده است.نتایج آزمون همبستگی برای آزمون فرضیه اول نیز نشان داد بین متغیرهای سرمایه گذاری عمرانی دولت و ماندگاری جمعیت روستایی دهستان مهبان رابطه معناداری به لحاظ آماری وجود ندارد. نتایج آزمون T برای فرضیه دوم نیز نشان داد مردم تنها از وجود مدارس دبستان در مدارس خود راضی بوده اند و رضایتمندی مردم در عمده موارد به ویژه وضعیت مدارس دبیرستان، سرویس های بهداشتی، فضای سبز، سرمایش و گرمایش، زیبایی و طراحی داخلی کلاس ها و ایمنی و دوام در و از آنجاییکه سرمایه گذاری عمرانی دولت مرتبط با تاسیس و تجهیز مدارس و آموزشگاه ها در همه مقاطع و زمینه ها ضعیف بوده است لذا کیفیت نظام آموزشی در منطقه پایین است. نتایج آزمون T برای فرضیه سوم نشان داد وضعیت تامین امکانات بهداشتی برای روستائیان ساکن دهستان مهبان نامناسب است. نتایج آزمون همبستگی نشان داد ارتباط بین سرمایه گذاری دولت و ارتقای کیفیت سلامتی و بهداشت روستائیان از نوع مثبت و مستقیم است اما مقدار آن خیلی با مقدار ایده آل (۱+) فاصله دارد و نتیجه می گیریم سرمایه گذاری عمرانی دولت نتوانسته منجر به ارتقا سطح توسعه بهداشتی و درمانی روستائیان دهستان مهبان شود. نتایج آزمون T برای فرضیه چهارم نشان داد دولت نتوانسته است سازه ها و تاسیسات و یا اماکن مورد نیاز برای ایجاد فعالیت اقتصادی مردم منطقه را احداث کند. نتایج آزمون همبستگی نشان داد ارتباط بین بین سرمایه گذاری عمرانی دولت در زمینه اقتصادی و تحول اقتصادی و بهبود معیشت بسیار کم بوده و به لحاظ آماری معنادار نیست. و نتیجه می گیریم برنامه های عمرانی دولت نتوانسته منجر به ارتقا سطح توسعه معیشتی و اقتصادی در نقاط روستایی دهستان مهبان شود.

کلیدواژه ها:

سرمایه گذاری عمرانی ، توسعه روستایی ، بخش دولتی ، دهستان مهبان ، شهرستان نیکشهر.