شناسایی الگوهای ذهنی حوزه مطالعات زنان و خانواده ناظر بر نقش های جمعیتی زنان: کاربرد روش شناسی کیو

هرچند که امروزه مسئله جمعیت، موضوعی فراجنسیتی است؛ اما نقش و جایگاه ویژه زنان در این عرصه بر کسی پوشیده نیست؛ تا جایی که در محاسبات جمعیت شناسی از جمله در شاخص نرخ باروری کل، مبنای محاسبه زنان قرار می گیرند. ریشه بسیاری از بحران های امروزی جمعیت را باید در تعریف اشتباه نقش های اجتماعی زنان مبتنی بر رویکردهای فمنیستی یا تفریط سنت گرایی جستجو نمود. دین مبین اسلام ضمن رعایت اصل غیر جنسیتی بودن منزلت افراد و گرامی داشتن انسان فارغ از جنسیت وی، نسبت به تعیین نوع نقش آفرینی بر اساس جنسیت توجه داشته است و دستورات متعددی دراین خصوص را بیان نموده است. پژوهش حاضر از نظر فلسفی در پارادایم فلسفی تفسیری - اثبات گرایی قرار دارد و از نظر جهت گیری، در گروه پژوهش های کاربردی جای می گیرد. روش پژوهش ماهیت آمیخته و اکتشافی و شیوه اجرای آن نوع ترکیبی است و گردآوری نظرها، از روش کیفی بهره گرفته شده است و در مرحله کشف ذهنیت ها از رویکرد کمی بهره می برد. از نظر جمع آوری داده ها، از داده های کتابخانه ای با مراجعه به مبانی اسلامی (آیات و روایات) استفاده شد. یافته ها نشان می دهد که زنان دارای سه نوع نقش «مدیریتی»، «مالی» و «تربیتی» هستند. در نقش اول «تقویت استحکام و بنیان خانواده»، در نقش دوم «ارتقای نگاه معادمحور در معیشت خانواده» و در نقش سوم «مدیریت جریان تربیتی فرزندان» برعهده زنان بوده است.

کلیدواژه ها:

خط مشی گذاری عمومی ، روش شناسی کیو ، الگوی ذهنی ، مطالعات زنان ، خانواده ، نقش های جمعیتی زنان