تحلیل تاثیر فرهنگ ملی و فرهنگ سیاسی بر فرایندهای آینده نگری

تمایل به آگاهی از آینده، یک تمایل ذاتی و قدیمی بشر است، ولی امروزه افزایش شدت تغییر و تحولاتباعث شده نیاز بیشتری به مطالعه آینده احساس شود. در عین حال مردم کشورهای مختلف، ویژگی ها،خلقیات یا فرهنگ خاص خود را دارند که حسب مطالعات و تجربیات، فرهنگ عمومی بر شیوه تفکروروشهای کار و سبک زندگی آنها و به طور خاص بر فرهنگ آیندهنگری ایشان تاثیر می گذارد. امامطالعات نشان میدهد فرهنگ سیاسی و حکمرانی به نسبت فرهنگ عمومی تاثیر بیشتری بر فرهنگآینده نگری در لایه های سیاستگذاری دارد. البته در این زمینه، مطالعات درباره فرهنگ آینده نگری بسیارمحدود، پراکنده و با رویکردهای مختلف هستند. در این مقاله ما به روش موردکاوی و بررسی تطبیقی،تلاش داریم نشان دهیم که فرهنگی سیاسی و حکمرانی، چگونه فرهنگ آینده نگری به عنوان یک ویژگیمهم اجتماعی تحت تاثیر قرار میدهد. به این منظور به استناد مطالعات جهانی، از مدل هافستد برایبررسی ویژگیها و خصوصیات فرهنگ حکمرانی کشورها استفاده کرده و فرهنگ آینده نگری چهار کشورایران، آمریکا، چین و عربستان سعودی را مقایسه کردهایم. روش ما در این مقاله مطالعه نظام مند ادبیاتو مطالعه اسنادی بوده که به صورت بررسی موردی روی چهار کشور انجام شده است. نتیجه مطالعه نشانمیدهد فرهنگ حکمرانی و معیارهای اصلی آن یعنی «فاصله از قدرت» و «اجتناب از عدم قطعیت» به نحو موثرتری و شدیدتری فرهنگ آینده نگری را متاثر می سازد. بر حسب یافته مشخص شد که فرهنگحکمرانی موجود ایران از یک سو در سطح پایین اجتناب از قدرت قرار دارد یا عبارتی ریسک پذیر استولی از سوی دیگر در سطح بالای فاصله از قدرت قرار می گیرد که یعنی نظام متمرکز و پدرسالارانه دارد.این ویژگی ها، موجب میشود علیرغم امکان اندیشیدن خلاقانه و پرداختن به آینده های متفاوت از آن چهدر تا کنون بوده، ولی این آینده پردازی به شدت نزد کانون های قدرت متمرکز بوده و امکان تحققآینده نگری مشارکتی چندان زیاد نیست.

کلیدواژه ها:

آینده نگری ، فرهنگ ملی ، فرهنگ حکمرانی ، فرهنگ سیاسی ، ایران