بررسی ریخت شناسی و فراوانی سلول های خونی لاروهای سوسک شاخک بلند رزاسه Osphranteria coerulescense Redt (Coleoptera: Cerambycidae) و کرم خراط Zeuzera pyrina L. (Lepidoptera: Cossidae) دو آفت چوب خوار ایران

سلول های خونی فاکتور مهم دفاع حشره در برابر عوامل بیگانه مانند قارچ ها، باکتری ها، یا ذرات سموم هستند. مطالعه مرفولوژی سلول های خونی و فراوانی آنها به عنوان اولین گام در شناخت ویژگی های دفاع سلولی حشرات ضروریست. در این تحقیق، انواع سلول های خونی و جمعیت آنها در همولنف لارو سوسک شاخک بلند رزاسه  Osphranteria coerulescenseو کرم خراطZeuzera pyrina بررسی شد. چهار نوع هموسیت شامل پروهموسیت، پلاسموتوسیت، گرانولوسیت و اونوسیتویید در همولنف هر دو آفت شناسایی شدند. اسفرولوسیت ها در همولنف کرم خراط مشاهده شدند. پدوسیت­ها (نوعی پلاسموتوسیت) در لاروهای سن دوم و سوم سوسک شاخک بلند رزاسه وجود داشتند. پروهموسیت­ها به عنوان سلول های بنیادی، سلول­هایی کوچک بوده و اغلب مدور با هسته مرکزی مشاهده شدند. پلاسموتوسیت­ها ظاهر چندشکلی داشته و به همراه گرانولوسیت­ها فراوان­ترین سلول های همولنف سوسک شاخک بلند رزاسه و کرم خراط بودند. گرانولوسیت­ها دارای اندازه­های متغیر و اغلب کروی یا تخم مرغی شکل با هسته درشت بودند و بیشترین فراوانی را در لاروهای سنین بالای کرم خراط داشتند. اونوسیتوییدها نیز به صورت سلول هایی کوچک تا متوسط و تخم مرغی شکل با هسته جانبی مشاهده شدند. اسفرولوسیت­ها معمولا سلول هایی گرد یا کشیده و بزرگ­تر از گرانولوسیت­ها بودند. شمارش کل سلول های خونی در مراحل مختلف لاروی هر دو حشره نشان داد که تعداد سلول ها با سن لاروی ارتباط مستقیم داشت. تعداد کل سلول ها در سن سوم سوسک شاخک بلند رزاسه و سن پنجم کرم خراط بیشتر از سایر سنین لاروی بود. با شمارش تفریقی سلول ها، فراوانی پلاسموتوسیت­ها و گرانولوسیت­ها در همه سنین لاروی از سایر سلول ها بیشتر بود. این یافته ها می تواند در راستای ایمنی شناسی سوسک شاخک بلند رزاسه و کرم خراط آنها موثر باشد.

کلیدواژه ها:

سلول های خونی ، سوسک شاخک بلند رزاسه ، کرم خراط ، مطالعه میکروسکوپی