بررسی کاریوتیپ برخی گونه های جنس Trigonella از استان فارس

جنس شنبلیله (Trigonella) از خانواده پروانه آسا (Papilionacea) می باشد که براساس فلور ایرانیکا، ۳۲ گونه آن در نقاط مختلف ایران پراکنش دارد (Rechinger، ۱۹۸۴). شنبلیله به عنوان گیاهی دارویی ، زراعی و مرتعی حائز اهمیت فراوان می باشد و در طب سنتی از آن استفاده زیادی بعمل می آید. در این تحقیق پس از جمع آوری نمونه های گیاهی از سطح استان فارس ، یک گونه شنبلیله چند ساله با نام علمی T. ellipticaو ۷ گونه یکساله با نامهای علمی   T. foenum-graecum،  T. spruneriana، monspeliaca  T. ، T. uncata،  T. anguina ، T. stellata و T. astroites شناسایی گردید. مطالعات سیتوژنتیکی بر روی گونه های مورد مطالعه نشان داد که کلیه گونه ها دیپلوئید (۱۶= x۲= n۲) می باشند. با استفاده از صفاتی از قبیل: طول هر کروموزوم ، طول بازوی بلند، طول بازوی کوتاه و نسبت بازوی بلند به کوتاه ، تجزیه و تحلیل ژنوم گونه ها انجام و با استفاده از اطلاعات فوق کاریوتیپ هر گونه به صورت ایدیوگرام رسم و فرمول کاریوتیپی آنها مشخص گردید. این مطالعات نشان داد که کلیه گونه ها دارای کروموزومهای متاسنتریک و ساب متاسنتریک می باشند و گونه  T. foenum-graecum با ۲۸/۲۶ میکرومتر و گونه T. stellata با ۵۲/۱۳ میکرومتر طول کل کروموزوم، به ترتیب بیشترین و کمترین ماده ژنتیکی را دارا می باشند. در پایان با استفاده از نرم افزارSPSS ، میزان دوری و نزدیکی گونه های مورد مطالعه از لحاظ صفات کروموزومی مورد بررسی قرار گرفتند و نتایج بدست آمده به صورت دندروگرام ارائه گردید.

کلیدواژه ها:

شنبلیله ، کاریوتیپ ، سیتوژنتیک ، Trigonella