تاثیر ارتفاع از سطح دریا بر تنوع مورفولوژیک و اجزاء متشکله اسانس جاشیر Prangos ferulacea (L.) Lindl.

سال انتشار: 1399
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 227

فایل این مقاله در 19 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_IJRFP-28-1_010

تاریخ نمایه سازی: 29 شهریور 1403

چکیده مقاله:

جاشیر (Prangos spp.)گیاهی علوفه­ای و دارویی و بومی برخی نواحی ایران است که در طب سنتی در درمان بسیاری از بیماری­ها مورد استفاده قرار می­گیرد. در این تحقیق به منظور بررسی تاثیر ارتفاع از سطح دریا بر صفات مورفولوژیکی و کمیت و کیفیت اسانسPrangos ferulacea (L.)  Lindl. ، از رویشگاه طبیعی این گونه در کوه سیوک شهرستان دنا، استان کهگیلویه و بویراحمد تعداد ۱۰ پایه از هر طبقه ارتفاعی از سطح دریا (۲۰۰۰-۱۶۰۰، ۲۴۰۰-۲۰۰۰ و ۲۸۰۰-۲۴۰۰ متر) جمع آوری شدند و ۳۰ ویژگی کمی، میزان و اجزاء متشکله اسانس آنها اندازه گیری شد. نتایج تجزیه واریانیس یکطرفه حاکی از اختلاف معنی­داری بین طبقات ارتفاعی (p <۰.۰۱) از نظر  اکثر صفات مورفولوژیکی مورد مطالعه بود و با افزایش ارتفاع از سطح دریا در سه طبقه ارتفاعی، صفات تعداد انشعاب بدون چتر، تعداد برگ در پایه و تعداد برگچه­ اولیه در برگ کاهش و صفات تعداد چتر در پایه، طول برگ، طول میانگره در ساقه اصلی، وزن تر و خشک پایه افزایش یافت. همبستگی های معنی داری بین برخی از صفات مورفولوژیک مهم و مرتبط با میزان اسانس گیاه مثل تعداد برگ و تعداد چتر در پایه مشاهده شد. تجزیه و تحلیل ضرایب مسیر صفات مورفولوژیک نشان داد ارتفاع محل رویش بیشترین تاثیر را بر صفات قطر عرضی تاج پوشش (۷۳۳/۰=P) و عرض برگ (۸۵۷/۰=P) داشت. به طورکلی در سه طبقه­ ارتفاعی مختلف ۲۲ ترکیب شناسایی شد که ترکیبات عمده ∆-۳-Carene، α-Pinene، (Z)-β-Ocimene، Myrcene، β-Phellandrene و α-Terpinolene بودند. ارتفاع محل بر بازده اسانس تاثیر منفی داشت. در مجموع نتایج این مطالعه نشان داد که اغلب صفات مورد مطالعه در جاشیر به شدت تحت تاثیر ارتفاع محل برداشت قرار گرفتند. به طوری که تقریبا تمامی ویژگی­ها بین طبقات ارتفاعی دارای اختلاف معنی­داری بودند. در نهایت می­توان تنوع مشاهده شده را به نقش ارتفاع از سطح دریا و ساختار ژنتیکی جمعیت­ها مربوط دانست که می­تواند نوعی سازگاری و پاسخ فیزیولوژیکی جاشیر به شرایط محیطی محسوب شود.

کلیدواژه ها:

ارتفاع از سطح دریا ، اسانس ، جاشیر ، صفات مورفولوژیک

نویسندگان

Peyman Azarkish

دانش آموخته دکتری، گروه علوم باغبانی و مهندسی فضای سبز، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

Mohammad Moghaddam

دانشیار، گروه علوم باغبانی و مهندسی فضای سبز، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

Fatimah Khakdan

استاد، مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرقدس، تهران

Abdollah Ghasemi Pirbalouti

استادیار، گروه زیست شناسی، دانشگاه خواهران سمنان (فرزانگان)

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • Adams, R.P., ۲۰۰۷. Identification of essential oil components by gas ...
  • Akbari, M.T., Esmaeili, A., Zarea, A.H., Saad, N. and Bagheri, ...
  • Akhani, H., Mahdavi, P., Noroozi, J. and Zarrinpour, V., ۲۰۱۳. ...
  • Amiri, H., ۲۰۰۷. Essential oil variation of Prangos ferulacea Lindl. ...
  • growth. Iranian Journal Medicinal Aromatic Plants, ۲۳(۱): ۱۲۱-۷. (In Persian).. ...
  • Azarkish, P., Moghadam, M., Khakdan, F. and Ghasemi Pirbaloti, A., ...
  • Coskun, B., Gulsen, N. and Umucalilar, H.D., ۲۰۰۴. The nutritive ...
  • Dehghani Bidgoli, R., ۲۰۱۲. Comparison of the effect of some ...
  • Ebrahimi, A., Naghavi, M.R., Sabokdast, M., Moradi Sarabshelli, A. and ...
  • Fahimipour, E., Zare Chahouki, M.A. and Tavili, A., ۲۰۱۰. Study ...
  • Funk, L., Jones, G. and Lerdau, T., ۲۰۰۷. Leaf and ...
  • Ghahraman, A., ۱۹۹۷. Flora of Iran. Research Institute of Forests ...
  • Gheituri, M., ۱۹۹۵. A Survey of Some Characteristics of Prangos. ...
  • Hosseini, H., ۲۰۱۷. Phytochemical changes in Prangos ferulaceae in several ...
  • Jones, D.A. and Wilkins, D.A., ۱۹۷۱. Variation and adaptation in ...
  • Kafash-Farkhad, N., Asadi-Samani, M. and Khaledifar, B., ۲۰۱۳. A review ...
  • Kamrani, A., Jalili, A., Naqinezhad, A., Attar, F., Maassoumi, A. ...
  • Kazerooni, T., Mousavizadeh, K., Abdollahee, A., Sarkarian, M. and Sattar, ...
  • Mahdavi, P., Akhani, A. and Van der Maarel, E., ۲۰۱۳. ...
  • Mehrafarin, A., Mighani, F., Baghestani, M.A. and Mirhadi, M.J., ۲۰۰۸. ...
  • Mohammadnezhad Ganji, S.M., Moradi., H., Ghanbarzadeh, A. and Akbarzadeh, M., ...
  • Moradi, H.R., Asri, Y. and Kashipazha. M., ۲۰۰۸. A survey ...
  • Mozaffarian, V., ۱۹۹۶. A Dictionary of Iranian Plant Names, Farhang ...
  • Najjarfirozjaee, M., Hemmati, Kh., Khorasaninejhad, S., Daraei Garmakhany, A. and ...
  • Narimani, R., Moghaddam, M., Ghasemi Pirbaloti, A. and Shokouhi, D. ...
  • Omidbeigi, R., ۲۰۰۵. Production and Processing of Medicinal Plants. Astan ...
  • Parvizparashkoh, S., Mohamadi, A. and Mousavi, S., ۲۰۱۳. Study of ...
  • Peters, J., Verhoest, R., Samson, M.V., Meirvenne, L. and Baets, ...
  • Rahi, A., Ziaei Nasab, M., Fazeli, F. and Azizi, F., ...
  • Rechinger, K.H. and Hedge, I.C., ۱۹۸۶. Umbelliferae. In: Rechinger, K.H ...
  • Safaei, L., Afiuni, D. and Zeinali, H., ۲۰۱۳. Correlation relationships ...
  • Safidkon, F., ۲۰۰۰. Essential Oil Composition of Prangos ferulacea (L.) ...
  • Salamati, M.S. and Zeinali, H., ۲۰۱۳. Evaluation of genetic variation ...
  • Sanchez-Gonzalez, A. and Lopez- mata, L., ۲۰۰۵. Plant species richness ...
  • نمایش کامل مراجع