اثر تیمارهای چینه سرمایی و اسید جیبرلیک بر جوانه زنی بذر گلابی وحشی (Pyrus glabra Boiss.) با دو مبدا متفاوت

خواب بذر یکی از فرایندهای پیچیده در پاسخ به شرایط نامساعد محیطی است که وجود آن در بذر گلابی وحشی گزارش شده است. این تحقیق با هدف بررسی تیمارهای چینه سرمایی و اسید جیبرلیک بر جوانه زنی بذر گلابی وحشی با دو مبدا ارتفاعی میان بند و بالابند (به ترتیب ۲۱۵۰ و ۲۴۵۰ متر از سطح دریا) واقع در جنگل های جنوب شرق یاسوج انجام شد. بدین منظور بذرهای گلابی وحشی از دو مبدا مورد نظر جمع آوری و پس از انجام تیمارهای اسید جیبرلیک (صفر و ۱۵۰۰ میلی گرم در لیتر) برای مدت ۴۸ ساعت و متعاقب آن تیمار چینه سرمایی (در زمانهای صفر، ۳۰، ۶۰ و ۹۰ روز) در دمای ۴ درجه سانتی گراد، بصورت آزمایش فاکتوریل با دو فاکتور منشا بذر در دو سطح طبقات ارتفاعی و تیمارهای خواب شکنی در ۸ سطح در قالب طرح کاملا تصادفی در چهار تکرار در آزمایشگاه بذر دانشگاه یاسوج تحت آزمون جوانه زنی قرار گرفتند. بیشترین درصد جوانه زنی (۱۰۰ درصد)، سرعت جوانه زنی (۷۵/۴۹ بذر در روز) و شاخص بنیه بذر (۹/۱۷) در بذرهای جمع آوری شده از بالابند و تیمار شده با چینه سرمایی (به مدت ۹۰ روز)+ اسید جیبرلیک ۱۵۰۰ پی پی ام مشاهده شد. نتایج تحقیق نشان داد که درصد جوانه زنی بذرهای میان بند با تیمار اسید جیبرلیک+چینه سرمایی به مدت ۹۰ روز (با ۸۸ درصد) از درصد جوانه زنی بذرهای بالابند با تیمار اسید جیبرلیک + چینه سرمایی به مدت ۶۰ روز (۹۳ درصد) کمتر بود و بذرهای منطقه بالابند در مدت کوتاه تری به حداکثر درصد جوانه زنی رسیدند. نتایج این تحقیق نشان داد که خواب بذر گلابی وحشی از نوع فیزیولوژیکی است. ضمن اینکه برای تولید نهال در نهالستان و نیز برای بذرکاری به منظور احیاء و غنی سازی توده های جنگلی تخریب شده در زاگرس، استفاده از بذرهای ارتفاعات بالابند پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

پروونانس ، جنگل های زاگرس ، شاخص بنیه بذر ، شکستن رکود بذر ، گلابی وحشی