نقش مشخصه های نحوی در تعیین ترتیب ادغام سازه ها در اشتقاق جمله

مشخصه های نحوی به عنوان ویژگی های بنیادین سازه ها نقش مهمی در فرایندهای نحوی و تشکیل جمله برعهده دارند. در اشتقاق جمله، سازه ها به وسیله فرایند ادغام با یکدیگر ترکیب می شوند و سازه های بزرگ تر را ایجاد می کنند. در ساختار سلسله مراتبی فرافکن ها در جمله، سازه ها براساس یک پیش فرض سلسله مراتبی در کنار یکدیگر قرار می گیرند؛ اما این سوال مطرح می شود که بخش محاسباتی زبان در زمان اشتقاق جمله، ترتیب ادغام سازه ها را چگونه تعیین می کند تا از تولید سازه های نادرست نحوی جلوگیری نماید. در این پژوهش، براساس راهکار پیشنهادی اصل «رابطه شمول متناسب» به عنوان عامل تعیین کننده ترتیب ادغام سازه ها در زمان اشتقاق جمله و همچنین مبانی نظری و تجربی آن، ترتیب ادغام سازه ها در اشتقاق جمله در زبان فارسی بررسی می شود. براساس این اصل، بخش محاسباتی زبان در انتخاب، ادغام و حرکت واژگان به جایگاه های مختلف در جمله، تنها از واژگان و سازه هایی استفاده می کند که مشخصه های واژی نحوی آن ها نسبت به یکدیگر، اصل «رابطه شمول متناسب» را رعایت کنند. نتایج این تحقیق نشان می دهد در این اصل با در نظر گرفتن مشخصه های واژی نحوی واژگان موجود در فهرست واژگان و همچنین سازه تشکیل شده در فضای کاری نظام محاسباتی زبان به عنوان عامل تعیین کننده ترتیب ادغام آن ها در فرایند اشتقاق، به خوبی می توان ترتیب ورود سازه ها به فرایند ادغام در اشتقاق جمله در زبان فارسی و همچنین جایگاه قید و آرایش واژگانی آزاد آن را در این زبان توضیح داد.

کلیدواژه ها:

برنامه کمینه گرا ، مشخصه ، فرایند ادغام ، اشتقاق جمله ، رابطه شمول متناسب