حسگر نوری سبز بر پایه زعفران جهت ردیابی و اندازه گیری نیتریت در نمونه های زیست محیطی

حسگرهای شیمیایی نوری( اپتودها) به لحاظ کاربرد آنها در حوزه های گوناگون دانش بشری از جایگاه پر اهمیتی در پژوهش های شیمی برخوردار هستند. مطالعه و بررسی این حسگرها منجر به توسعه در تجزیه های درون سلولی و نیز در محل شده است. ردیابی و اندازه گیری آنیون نیتریت به عنوان یک گونه ی شیمیایی با قابلیت ایجاد سرطان، همیشه در کانون توجه شیمیست ها برای ارائه و توسعه ی روش های ساده، ارزان و سریع و نیز دوست دار محیط زیست بوده است. درکار حاضر که در حیطه شیمی سبز قرار دارد هدف، ارائه یک راهکار تجزیه ای ساده، حساس، پرتابل و ارزان به روش حسگری نوری در تعیین کمی آنیون نیتریت است. یک حسگر نوری بر پایه شناساگر طبیعی زعفران تثبیت شده بر روی غشاء پلیمری طراحی شده که برای اندازه گیری آنیون نیتریت در محیط های شیمیایی مختلف قابل کاربرد باشد. بر این اساس، رنگدانه ی زعفران تثبیت شده در عشا ء نازک پلیمری در یک محیط اسیدی با آنیون نیتریت واکنش می دهد و میزان کاهش جذب حسگر در طول موج ۴۴۰ نانومتر به عنوان علامت تجزیه ای ثبت می گردد. متغیرهای تاثیرگذار بر روی عملکرد حسگر نوری شامل نحوه ی فعال سازی غشاء پلیمری، غلظت زعفران، میزان اسیدیته محیط آنالیت، زمان پاسخ مورد مطالعه قرار گرفته است. در شرایط بهینه شده، محدوده ی دینامیکی حسگر از ۳-۱۰ ۰/۱ تا ۰/۵۰ میکروگرم بر میلی لیتر خطی بوده و حد تشخیص آن برابر ۴-۱۰ ۰/۷ میکروگرم برمیلی لیتر از نیتریت، حاصل شده است. انحراف معیار نسبی در اندازه گیری تکراری نیتریت با غلظت ۰/۵ میکروگرم بر میلی لیتر برابر ۴ درصد به دست آمده است. اثر گونه های شیمیائی مختلف بر پاسخ تجزیه ای حسگر بررسی شده و در اندازه گیری محتوی نیتریت نمونه های حقیقی مثل آب شرب و نمونه ای از آب چاه از حسگر تهیه شده با موفقیت استفاده شده است.

کلیدواژه ها:

حسگر نوری سبز ، زعفران ، اندازه گیری نیتریت ، نمونه های محیط زیستی