میزان تجمع زیستی نیکل و وانادیوم در بافت های کبد و قلب تاس ماهی ایرانی (Acipenser persicus) در سواحل جنوبی دریای خزر

چکیده در سال های اخیر، دریای خزر در معرض آلودگی نفتی شدید ناشی از استخراج و حمل نفت قرار گرفته است. این تحقیق به منظور تعیین میزان قابلیت تجمع زیستی فلزات نیکل و وانادیوم به عنوان شاخص آلودگی نفتی در بافت های کبد و قلب تاس ماهی ایرانی (Acipenser persicus) صورت گرفت. به همین منظور، مطالعه روی ۲۷ نمونه از این گونه در سواحل جنوبی دریای خزر درسال ۱۳۹۰ انجام پذیرفت. نمونه های مزبور توسط سازمان شیلات از سواحل جنوبی دریای خزر صید و به دو کارگاه شهید بهشتی در استان گیلان و شهید مرجانی در استان گلستان انتقال یافت. مقادیر فلزات با استفاده از دستگاه جذب اتمی مدل (۶۷۰-AA، Shimadzu) تعیین گردید. غلظت نیکل در بافت های کبد و قلب به ترتیب ۴۴/۰ و ۱۳/۰ میکروگرم در گرم وزن خشک و وانادیوم در بافت های کبد و قلب به ترتیب ۱۳/۶ و ۳۴/۰ میکروگرم در گرم وزن خشک اندازه گیری شد. مقایسه غلظت نیکل و وانادیوم در بافت های کبد و قلب نشان داد که میانگین غلظت هر دو فلز در این بافت ها دارای اختلاف معنی داری می باشند (۰۵/۰P<) همچنین روند تجمع فلز وانادیوم و فلز نیکل در بافت ها به ترتیب بصورت کبد>قلب تعیین گردید. نتایج اختلاف معنی دار بین نیکل و وانادیوم را در کبد و قلب در تاس ماهی ایرانی نشان داد (۰۵/۰P<). غلظت های فلزات ذکر شده در کبد ناشی از فعالیت های متابولیکی این بافت است. همچنین غلظت های پایین تر در قلب می تواند ناشی از فعالیت پمپاژ خون باشد. غلظت وانادیوم نسبت به نیکل در بافت های مختلف نمونه مورد مطالعه در این تحقیق بالا بوده و احتمالا آلودگی نفتی در دریای خزر به عنوان یک منشا مهم برای این دو فلز می باشد.

کلیدواژه ها:

دریای خزر