درآمدی بر نمایش احساسات در نگارگری ایران

نظریه ­ی بیانی در هنر بروز احساسات و عواطف هنرمند در اثر را مد نظر قرار می دهد. همان­طور که از بررسی نگارگری ایرانی برمی آید، برخی از آثار نقاشی ایرانی خصوصیاتی را به نمایش می گذارند که زمینه را جهت بررسی و مطالعه ی جایگاه احساسات فراهم می­آورند. در این راستا این سوال مطرح می­گردد که احساسات چه نقشی در شکل­گیری آثار نگارگری ایرانی ایفا می­کند؟ هدف این پژوهش، تبیین احساسات در شکل­گیری و آفرینش در نگارگری ایرانی است. روش تحقیق پژوهش حاضر توصیفی-تحلیلی بوده و جهت تجزیه و تحلیل اطلاعات از روش کیفی  استفاده شده است. در پژوهش حاضر اطلاعات به صورت کتابخانه­ای جمع­آوری شده­اند. برای پاسخ به پرسش پژوهش، سه نگاره با عناوین «تشیع جنازه ی اسفندیار» از شاهنامه ی بزرگ ایلخانی،  «سوگواری بر مرگ تیمور» از ظفرنامه ی تیموری و «شیخی با ردای قهوه­­ای» اثر رضا عباسی انتخاب و مورد بررسی و مطالعه قرار گرفته­اند. سه نگاره ی مذکور متعلق به سه مقطع زمانی متفاوت از نگارگری ایران است و به ترتیب دوران عدم شکل­گیری قواعد نگارگری، دوران تثبیت ویژگی­های نگارگری ایران و تغییر برخی از مولفه­های نگارگری ایران را به نمایش می­گذارند. با بررسی و مطالعه ی سه نگاره ی یاد شده معلوم می­گردد که در آفرینش آثار نقاشی ایرانی بروز احساسات مولفه ی اصلی قلمداد نمی­شود و بینش هنرمند بر بروز عواطف ارجحیت دارد و دارای اولویت است. همچنین می­توان مواردی نظیر نظیر ارتباط با متن، وجود سفارش­دهنده و حمایت دربار را در این امر دخیل دانست.

کلیدواژه ها:

کلیدواژه ­ها: نگارگری ایران ، نمایش احساسات ، نظریه ی بیانی هنر ، شاهنامه ی بزرگ ایلخانی ، ظفرنامه ی تیموری ، رضا عباسی