بررسی دستگاه و صرف فعل در گویش بوالخیری

مرکز دهستان بوالخیر بخش دلوار از شهرستان تنگستان استان بوشهر، روستای بوالخیر است. گویش بوالخیری، گونه ای از گویش تنگستانی (تنگسیری) است. برای تشکیل پیکره زبانی این پژوهش، از مصاحبه با گویشوران، ضبط گفتار و آوانگاری داده های صوتی آن ها، استفاده شده و روش انجام این پژوهش، ترکیبی از روش های میدانی و توصیفی–-تحلیلی با ابزاری کتابخانه ای است. داده ها نیز، ازهمین روش ها و با کمک الفبای آوانگاری بین المللی (I.P.A) جمع آوری، واکاوی و توصیف شده اند. در پژوهش حاضر، تجزیه ساختاری و استخراج ویژگی ها و ساختمان افعال، جایگاه تکیه و صرف افعال در وجه، باب و زمان های مختلف در گویش بوالخیری واکاوی شده است. بر اساس یافته ها، فعل در این گویش دارای دو ماده گذشته یا حال و وجوه امری، التزامی یا اخباری است. از ویژگی های مهم این گویش، می توان به حالت ارگتیو فاعل افعال ماضی متعدی اشاره کرد. این حالت در گویش بوالخیری، به صورت کنایی گسسته است. در این گویش، صرف افعال معلوم و مجهول در زمان های حال و گذشته می باشد و ساختار خاص افعال آینده فارسی معیار وجود ندارد و همان فعل مضارع اخباری برای بیان فعل مستقبل نیز به کار می رود. تکیه در اغلب افعال مثبت و منفی این گویش، بر هجای اول است.

کلیدواژه ها:

تنگستان ، تنگسیر ، گویش بوالخیری ، دستگاه فعل ، تصریف فعل