تبیین شاخص های برنامه ریزی شهری به منظور ارتقای امنیت شهروندان

امنیت به عنوان یکی از مولفه های اصلی کیفیت بخشی به فضاهای عمومی، از جایگاهی ویژه برخوردار است، چنانکه اگر در فضایی تمامی اصول طراحانه رعایت شده باشد اما به لحاظ امنیت شرایط مناسبی نداشته باشد، نمی تواند موفق عمل کند. حضور طیف گسترده ای از افراد در فضاهای عمومی و فضاهای شهری، مدنظر قرار دادن توقعات متنوع آنها را الزام آور می کند. در حقیقت در طراحی یک فضای عمومی و فضای شهری باید به نحوی عمل نمود که نیازهای حداکثر مخاطبان پاسخ داده شود. فضاهایی چون بازارها، میادین، پارک ها، خیابان ها و بناهای عمومی و خصوصی و ...از جمله فضاهایی هستند که با طیف وسیعی از مخاطبان روبرو هستند. همه این فضاها به سبب ماهیت و موقعیت ویژه ای که دارند، از اهمیت متفاوتی برخوردار هستند و بنابراین انتظار می رود کیفیت قابل قبول را نیز ارائه دهند. اکثر این فضاها برای انواع عملکردهای ارتباطی، اقتصادی، اجتماعی و غیره تبدیل می کند که ویژگی های کالبدی آن، نقش بسزایی در کیفیت بروز این عملکردها ایفا می کند. در عصر حاضر، محیط های نامطلوب شهری، مشکلات بسیاری را برای امنیت شهروندان ایجاد کرده و در رشد آسیب های اجتماعی موثر بوده اند. با گسترش این آسیب ها، امنیت رنگ می بازد و بر میزان جرم افزوده می شود؛ مردم در کنش های اجتماعی محتاطانه عمل می کنند و با هر اتفاقی، ترس و دلهره آنان دوچندان می شود و در نتیجه احساس نا امنی می کنند(۱۳۳۳۰۰۱. ( al et Day.نکته حائز اهمیت آن است که بسیاری از عوامل موثر در امنیت شهری را می توان منتج از شرایط کالبدی آن دانست. فقدان روشنایی مناسب، آلودگی و اغتشاش بصری، ترافیک و غیره از جمله عوامل کالبدی هستند که بر امنیت فضا تاثیر می گذارند. از اینروضرورت دارد این عوامل شناسایی شوند و راهکارهای مناسبی برای بهبود وضعیت آنها ارائه شود. نتایج ارتقای امنیت شهری را می توان در جذابیت و آسایش، جذب سرمایه گذاری، خوانایی و .. متصور شد که نماد حس احترام به کاربران محیط خواهد بود. در این مقاله ما به دنبال جوابی برای سوال اینکه کدام نوع از طراحی و برنامه ریزی فضایی برای فضاهای شهری می تواند بر رفتار اجتماعی مردم و امنیت بیشتر در یک شهر موثر باشد؟ مولفه ها و شاخص های امنیت در برنامه ریزی شهری کدامند؟ و چگونه می توان فضاهای امن در شهرها برنامه ریزی نمود؟ هدف از این مقاله شناسایی و بررسی مشکلات و معضلات شهری از بعد امنیت شهری و شناخت و ارائه مولفه های ایمنی وامنیت شهری می باشد.

کلیدواژه ها:

ایمنی و امنیت شهری ، جرم و فضاهای جرم خیز ، مکان های امن ، شاخص های طراحی شهری در راستای طراحی فضاهای امن